ಭಗವಂತ ಧರಿಸಿದ ಪಾದರೇಖೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ತೃತೀಯ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿಂತಯೇತ್ ಭಗವತಶ್ಚರಣಾರವಿಂದಂ ವಜ್ರಂಕುಶಧ್ವಜಸರರುಹ ಲಾಂಛನಾಡ್ಯಮ್ ಎಂದಂತೆ ಅಂಕುಶ,ಧ್ವಜ ,ಪದ್ಮರೇಖೆಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಕೊಡಿದ ಆ ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಗವಂತನು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಈ ವಜ್ರಾಂಕುಶಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ ? ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಶ್ರೀಆದಿತ್ಯ ಪುರಾಣಾಂತರ್ಗತ ವೆಂಕಟೇಶ ಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅವುಗಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಒಂದೋಂದಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
🌷ವಜ್ರರೇಖೆ🌷
ಪಾದಪಂಕಜಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಲಿಖಿತ್ಯೈವ ಸ್ವಹಸ್ತತಃ |
ಧಾತೃಣಾಂ ವೈಷ್ಣಾವಾಗ್ರೇಭ್ಯೋ ಮಹಾsಘೌಘಾದ್ರಿಭೇಧನಮ್ |
ಕರೋಮೀತಿ ಜ್ಞಾಪನಾಯ ವಜ್ರರೇಖಾಂ ಪದೇsಧರಃ ||
ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಂದ ಬರೆದು ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡುವರೋ ಅವರಮಹತ್ತರವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳ ಸಮೂಹವೆಂಬ ಪರ್ವತಗಳನ್ನೇ ಸೀಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ವಜ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ .
🌷ಅಂಕುಶರೇಖೆ🌷
ಮಾಹತ್ಮ್ಯಮರ್ಚಕಾನಾಂ ತು ಗಜಾನ್ ಕಾಮಾದಿಸಂಜ್ಞಿತಾನ್ |
ಅದಮ್ಯಾನ್ ದಮಯಾಮೀತಿ ಹ್ಯಂಕುಂಶಾಭ್ಯಾಂ ಪದೇsಧರಃ ||
ಭಗವಂತನ ಪಾದದ ಮಹಾತ್ಮೆಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಪೂಜಿಸುವವರ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ,ಮದ ,ಮತ್ಸರ ,ಮೋಹ , ಲೋಭಗಳೆಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳ ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಆಶಕ್ಯಗಳಾದ ಮದ್ದಾನೆಗಳನ್ನು ದಮನಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕುಶರೇಖೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ .
ಆದಿತ್ಯಪುರಾಣೋಕ್ತ ವೆಂಕಟೇಶ ಮಹಾತ್ಮೆ 2-44
🌷ಧ್ವಜ ರೇಖೆ🌷
ಶ್ರುತ್ವಾssದರೇಣ ಸಂತುಷ್ಟಾನ್ ಭಕ್ತಾನ್ ಧ್ವಜವದುಚ್ಛ್ರಿತಾನ್ |
ಕರೋಮೀತಿ ಜ್ಞಾಪನಾಯ
ಧ್ವಜ-ರೇಖಾಂ ಪದೇsಧರಃ ||
ಭಗವಂತನ ಪಾದಮಾಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಭಗವದ್ ಭಕ್ತರನ್ನು ಧ್ವಜಸ್ಥಂಭದಂತೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿಸಲು ಭಗವಂತನು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜರೇಖೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ .
🌷ಪದ್ಮ ರೇಖೆ🌷
ಪಾದಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವಕ್ತೃಣಾಂ ಉತ್ತಮೇ ಮಂದಿರೇ ಸದಾ |
ಪದ್ಮಯಾ ಭಾರ್ಯಯಾ ಸಾಕಂ ಪದ್ಮಜೇನ ಸುತೇನ ಚ ||
ಕುಟುಂಬೀ ಪದ್ಮನಾಭೋsಹಂ
ವಸಮಿತ್ಯೇವ ಸೂಚಯನ್ |
ಪದ್ಮರೇಖಾಂ ಪಾದಪಾದ್ಮೇ
ಪದ್ಮೇಶ ತ್ವಂ ಧರನ್ನಸಿ ||
ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಪಾದದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯರಿಂದಲೂ ಪದ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕುಟುಂಬಿಯಾಗಿ ಪದ್ಮನಾಭನಾದ ನಾನು ಸದಾ ವಾಸಮಾಡುತ್ತೆನೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಪಾದಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮರೇಖೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ
🌷ಗದಾರೇಖೆ🌷
ಪಾದಮಾಹತ್ಮ್ಯ ಧ್ಯಾತೃಣಾಮುದ್ರವಕರಾನ್ ಖಲಾನ್ ||
ದೈತ್ಯ -ರಕ್ಷಃ-ಪಿಶಾಚಾದೀನ್
ಕೂಷ್ಮಾಂಡ-ಬ್ರಹ್ಮ-ರಾಕ್ಷಸಾನ್ |
ಸಂಚೂರ್ಣಯಾಮಿತಿ ಹರೇ
ಗದಾ-ರೇಖಾಂಪದೇsಧರಃ ||
ಭಗವಂತನ ಪಾದದ ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುವವರಿಗೆ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡತಕ್ಕ ದುಷ್ಟರಾದ ದೈತ್ಯರು ,ರಾಕ್ಷಸರು ,ಪಿಶಾಚರು ,ಕೂಷ್ಮಾಂಡರು ,ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಇವರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪುಡಿ ಪುಡಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಗದಾರೇಖೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಆದಿತ್ಯಪುರಾಣೋಕ್ತ ವೆಂಕಟೇಶಮಹಾತ್ಮೆ 2-34,35
🌷ಶಂಖರೇಖೆ🌷
ಪಾದಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮಂತೃಣಾಂ ಸಾಂಗವೇದಚತುಷ್ಟಯಮ್ |
ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾಣಾನಿ ಮಂತ್ರೋಪನಿಷದಾತ್ಮಕಾಃ
ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಂ ದದಾಮೀತಿ ದರಾರೇಖಾಂ ಪದೇದರಃ ||
ಭಗವಂತನ ಪಾದಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೆ ಷಡಂಗಸಹಿತಗಳಾದ( ಶೀಕ್ಷಾ ಕಲ್ಪೋ ನಿರುಕ್ತಂ ಚ ಛಂದೋ ವ್ಯಾಕರಣಂ ತಥಾ |
ಜ್ಯೋತಿಷಂ ಇತಿ ಷಡಂಗಾನಿ ||
ಶೀಕ್ಷಾ ,ಕಲ್ಪ ,ನಿರುಕ್ತ ,ಛಂದಸ್ ,ವ್ಯಾಕರಣ ,ಜ್ಯೋತಿಷ ಎಂದು ಆರು ವೇದಾಂಗಗಳು .)
ನಾಲ್ಕು. ವೇದ ,ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಗಳು ,ಮಂತ್ರ ,ಉಪನಿಷತ್ತುರೂಪವಾದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುವೆನೆಂದು ಶಂಖರೇಖೆಯನ್ನು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ .
ಆದಿತ್ಯಪುರಾಣೋಕ್ತ ವೆಂಕಟೇಶಮಹಾತ್ಮೆ 2-33
ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಂಡು ನಿಬ್ಬೆರಗಾದ ಧ್ರುವಕುಮಾರನು ಶ್ರೀಹರಿಯು ಅವನ ಕಪೋಲಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಶಂಖ ಸ್ಪರ್ಷವನ್ನು ಮಾಡಿದನು ಕೂಡಲೆ ಧ್ರುವನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದನೆಂಬುದು ಭಾಗವತ ಚತುರ್ಥಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ .ಶಂಖವು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಡುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ .
🌷ಚಕ್ರರೇಖೆ🌷
ಪಾದಮಾಹತ್ಮ್ಯ ಶ್ರೋತೃಣಾಂ ಭಕ್ತಾನಾಂ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ |
ಮಹಾsಜ್ಞಾನ ತಮೋ ಭಿತ್ವಾ ಕೃತ್ವಾ ಜ್ಞಾನಪ್ರಕಾಶನಮ್ |
ತನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಾರ್ಥಾಯಾ ಚಕ್ರರೇಖಾಂ ಪದೇsದರಃ ||
ಭಕ್ಚವತ್ಸಲನಾದ ಭಗವಂತನು ಪಾದದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳತಕ್ಕ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಹತ್ತಾದ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಜ್ಞಾನ ರೂಪ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ವೈಕುಂಠ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಥವಾ ತನ್ನ ವಿಷಯಕವಾದ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕರುಣಿಸಲು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರರೇಖೆ ಯನ್ನು. ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ .
ಆದಿತ್ಯಪುರಾಣೋಕ್ತ ವೆಂಕಟೇಶಮಹಾತ್ಮೆ 2-31,32
ಇಂಥ ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಭಗವಂತನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವರೂ ಸ್ಮರಿಸುವವರಾಗಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗಬೇಕು .
|| ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಾಮಸ್ತು ||
***