ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆ vastra samhite

 *ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಮಾಣ - ಶ್ಲೋಕ ಸಹಿತ*

ಪುರೋಹಿತರು ಧರಿಸಬೇಕಾದ ವಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಮೃತಿ, ಸೂತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ನಿಯಮಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ ಕೊಡ್ತೀನಿ.

---

*1. 2 ವಸ್ತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯ - "ಏಕವಸ್ತ್ರ ನಿಷೇಧ"*

ನಿಯಮ ಗ್ರಂಥ & ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ

**ಒಂಟಿ ಬಟ್ಟೆ ಬೇಡ** **ಬೋಧಾಯನ ಧರ್ಮಸೂತ್ರ 1.5.8.3**

`ಏಕವಸ್ತ್ರೋ ನ ಭುಂಜೀತ ನ ಕುರ್ವೀತ ದೈವಿಕಮ್` ಒಂಟಿ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು, ದೇವರ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು

**2 ಬಟ್ಟೆ ಬೇಕು** **ಆಪಸ್ತಂಬ ಧರ್ಮಸೂತ್ರ 1.5.14**

`ವಾಸಸೀ ಪರಿಧಾಯ ದ್ವೇ` ಎರಡು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು

**ಯಾವ 2 ವಸ್ತ್ರ** **ಮನುಸ್ಮೃತಿ 4.45**

`ಅಧೋವಸ್ತ್ರಂ ಚೋತ್ತರೀಯಂ ಚ` ಅಧೋವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರೀಯ ಬೇಕು

---

*2. ಕಚ್ಛೆ = ಕಕ್ಷ ಹಾಕಲೇಬೇಕು - ಪ್ರಮಾಣ*

ನಿಯಮ ಗ್ರಂಥ & ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ

**ಕಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಷ್ಫಲ** **ದೇವಲ ಸ್ಮೃತಿ**

`ಕಚ್ಛಹೀನಸ್ಯ ಯತ್ಕರ್ಮ ತತ್ಸರ್ವಂ ನಿಷ್ಫಲಂ ಭವೇತ್` ಕಚ್ಛೆ ಹಾಕದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವೆಲ್ಲಾ ನಿಷ್ಫಲ ಆಗುತ್ತೆ

**ಕಚ್ಛೆ ಹೇಗೆ** **ಕಾತ್ಯಾಯನ ಸ್ಮೃತಿ**

`ಪಶ್ಚಾತ್ ಕಕ್ಷಂ ತತೋಽಗ್ರತಃ` ಹಿಂದುಗಡೆ ಕಚ್ಛೆ, ಆಮೇಲೆ ಮುಂದುಗಡೆ ಕಚ್ಛೆ ಹಾಕಬೇಕು

*ಟಿಪ್ಪಣಿ*: 4 ಮೊಳ ಪಂಚೆ ಆದರೆ 1 ಕಚ್ಛೆ, 9 ಮೊಳ ಪಂಚೆ ಆದರೆ 2 ಕಚ್ಛೆ ಹಾಕಬೇಕು.

---

*3. ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ - ಪ್ರಮಾಣ*

ನಿಯಮ ಗ್ರಂಥ & ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ

**ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ** **ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ 1.133**

`ಶುಕ್ಲವಾಸಾ ಜಪೇದ್ ವಿದ್ವಾನ್` ವಿದ್ವಾಂಸ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು

**ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ** **ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣ**

`ಶುಕ್ಲಾಂಬರಧರಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರಯತಮಾನಸಃ` ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಬೇಕು

**ನಿಷಿದ್ಧ ಬಣ್ಣ** **ವ್ಯಾಸ ಸ್ಮೃತಿ**

`ನ ನೀಲಂ ನ ಚ ಕಾಷಾಯಂ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಣಿ ಧಾರಯೇತ್` ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ, ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣ ಧರಿಸಬಾರದು

---

*4. ಹೊಲಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ನಿಷೇಧ - ಪ್ರಮಾಣ*

ನಿಯಮ ಗ್ರಂಥ & ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ

**ಹೊಲಿದದ್ದು ಬೇಡ** **ಗೋಭಿಲ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರ 1.2.3**

`ಸೀವಿತಂ ವರ್ಜಯೇತ್ ಕರ್ಮಣಿ` ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೊಲಿದ ಬಟ್ಟೆ ಬಿಡಬೇಕು

**ಯಾಕೆ ಬೇಡ** **ಆಶ್ವಲಾಯನ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರ**

`ಸೂಚೀವಿದ್ಧಂ ನ ಧಾರಯೇತ್` ಸೂಜಿಯಿಂದ ಹೊಲಿದದ್ದು ಧರಿಸಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶವದ ಬಟ್ಟೆ

---

*5. ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣಾ ವಿಧಿ - ಪ್ರಮಾಣ*

ಕರ್ಮ ಗ್ರಂಥ & ಶ್ಲೋಕ ಧಾರಣಾ ಕ್ರಮ

**ದೇವ ಕಾರ್ಯ** **ಆಪಸ್ತಂಬ 2.2.4.22**

`ಯಜ್ಞೋಪವೀತೀ ದೈವೇ ಕರ್ಮಣಿ` ಎಡ ಭುಜದ ಮೇಲೆ = ಯಜ್ಞೋಪವೀತಿ

**ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯ** **ಮನುಸ್ಮೃತಿ 3.279**

`ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿನಾ ಪಿತ್ರ್ಯೇ` ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ = ಪ್ರಾಚೀನಾವೀತಿ

**ಮನುಷ್ಯ ಕಾರ್ಯ** **ಗೋಭಿಲ ಸೂತ್ರ**

`ನಿವೀತೀ ಮಾನುಷೇ` ಮಾಲೆ ರೀತಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ = ನಿವೀತಿ

---

*6. ಉತ್ತರೀಯ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮ - ಪ್ರಮಾಣ*

*ಪರಾಶರ ಸ್ಮೃತಿ 6.27*:  

`ಉತ್ತರೀಯಂ ವಿನಾ ಕರ್ಮ ಸರ್ವಂ ಭವತಿ ನಿಷ್ಫಲಮ್ | ದೈವೇ ವಾಮೇ ಚ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪಿತ್ರ್ಯೇ ದಕ್ಷಿಣತಃ ಸ್ಮೃತಮ್ ||`

*ಅರ್ಥ*: ಉತ್ತರೀಯ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ನಿಷ್ಫಲ. ದೇವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಡ ಭುಜದ ಮೇಲೆ, ಪಿತೃ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಕು.

---

*7. ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆ, ಬೆತ್ತಲೆ ನಿಷೇಧ - ಪ್ರಮಾಣ*

*ಮನುಸ್ಮೃತಿ 4.66*:  

`ನಾರ್ದ್ರವಾಸಾ ನ ನಗ್ನಃ ಸ್ಯಾನ್ನ ಚ ಶಯಾನಶ್ಚ ಸಂವಿಶೇತ್`  

*ಅರ್ಥ*: ಒದ್ದೆ ಬಟ್ಟೆ, ಬೆತ್ತಲೆ ಆಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು, ಮಲಗಿ ಮಾಡಬಾರದು.

---

*8. ಒಟ್ಟು ಸಾರಾಂಶ ಶ್ಲೋಕ*

*ಆಹ್ನಿಕ ತತ್ತ್ವ* ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ:

ಸ್ನಾತಃ ಶುಕ್ಲಾಂಬರೋ ಮೌಂಜೀ ದಂಡೀ ಕಚ್ಛಧರಃ ಶುಚಿಃ |

ಯಜ್ಞೋಪವೀತ್ಯುತ್ತರೀಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಕರ್ಮ ಸಾಧಯೇತ್ ||

*ಅರ್ಥ*: ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಉಟ್ಟ, ಮೌಂಜಿ-ದಂಡ ಹಿಡಿದ, ಕಚ್ಛೆ ಹಾಕಿದ, ಶುಚಿಯಾದ, ಜನಿವಾರ-ಉತ್ತರೀಯ ಧರಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು.

*ಮುಖ್ಯ*: ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮ ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ. *ಯಜಮಾನನೂ* ಪೂಜೆ-ಹೋಮ-ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಇದೇ ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. `ಯಜಮಾನೋಽಪಿ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾತ್` ಅಂತ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರ ಹೇಳುತ್ತೆ.

*PDF ಬೇಕಾ?*  

1. *ಆಹ್ನಿಕ ಸೂತ್ರಾವಳಿ* - ವಸ್ತ್ರ ಸಂಹಿತೆ ಪೂರ್ಣ ವಿಧಿ ಇದೆ  

2. *ಧರ್ಮಸಿಂಧು* - 3ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ವಸ್ತ್ರ ನಿಯಮ ಇದೆ

***