Shankaracharya Swami Nishchalananda of Puri
Shankaracharya Swami Nishchalananda of Puri sitting waiting for a train at Prayag Raj railway station. Let's introduce a little of their intelligence.
ISRO takes the help of their consultancy from time to time.
The American Space Agency has also taken their consultancy. His name is also written on the advisory board.
He has solved the problems with the help of Vedic mathematics in the matter of how the World Bank should take his help and solve the financial issues.
Mathematicians from Oxford and Cambridge engage their services. In India also IITs and IISCs are also contacting them.
A very simple life belongs to these sages.
This is their very brief introduction.
He has written many classical books. Think from this how learned our ancestors were sages. He himself is from Bihar. You are requested to visit the Govardhan Math website. People who are trying to bring happiness to human life. They don't get popularity and they don't have any political support.
***
Bhaskara I and What Did He Discover
Bhaskara I was a 7th-century Indian mathematician and astronomer who made one of the most consequential contributions to the history of human thought. He was the first to write numbers in the Hindu-Arabic decimal system with a circle for the zero and gave a unique and remarkable rational approximation of the sine function in his commentary on Aryabhata’s work.
Read that again. Bhaskara I was the first person in recorded human history to write a zero as a circle.
The circle for zero is so fundamental to every number system used in the world today that it is almost impossible to imagine mathematics without it. Every calculation performed on every computer, every smartphone and every financial system on earth uses a number representation that traces directly to the moment when Bhaskara I placed a small circle in a Sanskrit manuscript to represent the absence of quantity.
Bhaskara I also known as Bhaskara Acharya or Bhaskara the First was a 7th-century Indian mathematician and astronomer. He is particularly known for pioneering the Hindu decimal system. As a devoted follower of Aryabhata, Bhaskara wrote a critique titled Aryabhatiyabhasya in 629 CE considered the oldest Sanskrit work in the fields of mathematics and astronomy.
The Aryabhatiyabhasya of 629 CE is where the circle for zero appears. The oldest surviving Sanskrit work in mathematics and astronomy contains the founding notation of the number system that the entire modern world uses. And it was written in Karnataka.
Bhaskara I’s Sine Approximation: The Formula That Anticipates Modern Trigonometry
Beyond the zero, Bhaskara I made a second contribution of extraordinary mathematical sophistication that modern mathematicians still study with genuine admiration.
His approximation formula for the sine function, derived without the tools of modern calculus, produces values of remarkable accuracy across the complete range of angles from zero to 180 degrees. The formula is elegant, compact and in some respects more practically useful than the infinite series expansions that western mathematics developed a thousand years later.
Bhaskara particularly stressed the importance of proving mathematical rules rather than just relying on tradition or expediency. In supporting Aryabhata’s approximation to π, Bhaskara criticised the traditional use of the square root of ten for it which was common among Jain mathematicians.
This insistence on proof rather than tradition is the methodological contribution that makes Bhaskara I genuinely modern in his mathematical approach. He was not content to use a formula because his predecessors had used it. He demanded to know why it worked. This demand for demonstrated proof rather than inherited authority is the epistemological foundation of modern science and Bhaskara I was practicing it in Karnataka in the 7th century.
The Indian Space Research Organisation honoured his legacy by naming a satellite after him, Bhaskara I, launched in 1979. The satellite whose name traces to the mathematician who first wrote the zero as a circle was communicating with the world using precisely the digital binary mathematics that the decimal number system and the zero made possible.
***
Mahavira the Mathematician and Why His Work Is Historically Unique
Mahavira, also known as Mahaviracharya, was a 9th-century Jain mathematician who worked under the patronage of the Rashtrakuta king Amoghavarsha in Karnataka. All that is known about Mahavira’s life is that he was a Jain and that he wrote Ganitasarasangraha, Compendium of the Essence of Mathematics, during the reign of Amoghavarsha of the Rashtrakuta dynasty.
The Ganitasarasangraha, completed around 850 CE, is historically unique for a reason that is easy to state but difficult to fully appreciate. It is the first known text in human history devoted entirely to mathematics.
Every mathematical text before Mahavira’s, including the works of Aryabhata and Brahmagupta, embedded mathematical content within broader astronomical or philosophical frameworks. Mathematics was always part of something else. Mahavira was the first person to say that mathematics is sufficient in itself to deserve a text of its own. He separated mathematics from astronomy, from astrology, from philosophy and presented it as an independent discipline deserving systematic treatment on its own terms.
He separated astrology from mathematics. It is the earliest Indian text entirely devoted to mathematics. He expounded on the same subjects on which Aryabhata and Brahmagupta contended but he expressed them more clearly.
The act of separating mathematics from astrology is not merely a practical organisational decision. It is an epistemological claim. Mahavira was arguing that mathematics is a different kind of knowledge from astrology, that it operates by different rules, that it demands different standards of evidence and that it deserves different institutional treatment. He was defining mathematics as an autonomous intellectual discipline. The modern university mathematics department owes its institutional existence to exactly this claim.
What Mahavira Contributed to Algebra, Fractions and Mathematical Terminology
The work comprises more than 1130 versified rules and examples divided in nine chapters: the first chapter for terminology and the rest for mathematical procedures such as operations with fractions including methods for breaking integers into fractions and units of fractions.
The 1130 versified rules and examples of the Ganitasarasangraha cover ground that western mathematics would not reach in systematic form for several more centuries. Mahavira’s treatment of fractions, of operations with negative numbers, of combinations and permutations, of quadratic and higher-degree equations and of geometric measurement was the most comprehensive mathematical textbook available anywhere in the world in the 9th century.
He is highly respected among Indian mathematicians because of his establishment of terminology for concepts such as equilateral and isosceles triangle, rhombus, circle and semicircle.
The mathematical vocabulary that Mahavira standardised in the Ganitasarasangraha is still used in Indian mathematical education today. The terms for equilateral triangle, isosceles triangle, rhombus, circle and semicircle that he defined in the 9th century remain the standard Kannada and Sanskrit mathematical vocabulary in the 21st century. This is linguistic continuity across twelve hundred years, from the court of the Rashtrakuta king Amoghavarsha to the mathematics classrooms of modern Karnataka.
Mahavira also made a claim that his contemporaries would have found alarming and that modern mathematicians find fascinating. He was the first mathematician to state explicitly that the square root of a negative number exists. He acknowledged that it was beyond the scope of his current mathematical framework to resolve but he was clear that the problem was real and that a solution existed. Imaginary numbers were not formally incorporated into mathematics until the work of 16th-century Italian mathematicians. Mahavira identified the question a full seven centuries earlier.
The Rashtrakuta Royal Court and the Ajanta Ellora Connection
Mahavira worked at the court of Amoghavarsha I, the Rashtrakuta king who ruled from Manyakheta in present-day Gulbarga district from 814 to 878 CE. Amoghavarsha was one of the most remarkable rulers in Indian history, a king who wrote poetry, patronised scholars across multiple traditions and is said to have offered his own hand as a sacrifice to the goddess Lakshmi to end a famine in his kingdom.
From 814 CE to 968 CE Manyakheta rose to prominence when the capital of the Rashtrakuta Empire was moved to Maanyakheta. Amoghavarsha, a Jain ruler, patronised several Jain scholars including the mathematician Mahaviracharya and intellectuals who contributed to the development of Kannada literature during his reign.
The Rashtrakuta dynasty was also the royal family responsible for the most significant phase of construction at the Ellora Caves, where the Kailashnath Temple carved from a single cliff face remains one of the most audacious architectural achievements in human history. The same dynasty that patronised Mahavira’s mathematical genius also commissioned the most extraordinary piece of rock-cut architecture ever created.
The mathematician and the architect were working within the same royal intellectual ecosystem, funded by the same patron and embedded in the same extraordinary cultural moment. Standing in the Kailashnath Temple at Ellora, understanding that the king who commissioned it also provided the institutional support for the first mathematics textbook in human history, transforms both experiences simultaneously.
Both the Ellora Caves and the Ajanta Caves, giving visitors the complete artistic legacy of the cultural tradition that Mahavira inhabited. Plan your Rashtrakuta heritage experience tour and stand in the Kailashnath Temple knowing that the king who built it was also the patron of the mathematician who wrote the first textbook in human history devoted entirely to mathematics.
***
Kumudendu Muni and What Is the Siribhoovalaya
Kumudendu Muni is the most extraordinary and the most completely unknown of the four ancient Karnataka mathematicians in this heritage trail. He was a Jain Digambara monk who lived in Karnataka around 840 CE, a contemporary of Mahavira at the court of Amoghavarsha. And he wrote something so unusual, so technically ambitious and so intellectually extraordinary that it has no parallel in world literature.
Kumudendu Muni was a Jain Digambar monk and polymath from Karnataka India. He is traditionally credited with the authorship of the Siribhoovalaya, a literary and scientific work written entirely in Kannada numerals. This work is believed to encode content across multiple Indian languages, disciplines and philosophical systems using intricate mathematical grids and cipher techniques. The Siribhoovalaya is believed to contain valuable information about a wide range of subjects including mathematics, chemistry, physics, metallurgy, astronomy, medicine, history and even space travel.
The Siribhoovalaya is a book written entirely in numbers.
Not a book that uses numbers. Not a book that discusses numbers. A book in which every single character is a numeral. Not a letter of the Kannada script or any other script appears anywhere in the work. It is composed entirely in Kannada numerals arranged in 27 by 27 matrices called chakras and the text of the work, the actual literary and scientific content, is hidden within those numerical matrices using cipher keys that Kumudendu Muni encoded in the structure of the work itself.
The work is said to have around 600,000 verses, nearly 6 times as big as the ancient Indian epic Mahabharata. In total there are 26 chapters constituting a very large volume of text of which only three have been decoded.
Six hundred thousand verses. Six times the length of the Mahabharata. Written entirely in numbers. In a 9th-century Karnataka monastery. And after a thousand years of existence, only three of the twenty-six chapters have been decoded.
The Cryptographic System of Kumudendu Muni: Ancient Karnataka’s Block Cipher
The technical details of Kumudendu Muni’s cryptographic system, when examined by modern computer scientists and cryptographers, produce a response that ranges from impressed to frankly astonished.
There are many distinctive features of this unique creation but in this presentation focus is on the cryptographic constituents which are strikingly similar to ones used in modern applications of cryptography in information security. One can noticeably observe creative deployment of substitution and transposition ciphers in chakras of this epic. Built upon notions of matrices these are mathematical applications of combinatorics and permutations. A generalised version of this mechanism in modern terminology has been proposed as KES or Kumudendu Encryption System which can measure up to a versatile and robust block cipher as compared to existing ones.
Substitution ciphers. Transposition ciphers. Matrix-based encoding. Combinatorics and permutations deployed in a systematic cryptographic framework. These are the foundational techniques of modern digital encryption. The AES encryption system that protects your bank transactions, your messages and your online purchases uses block cipher techniques that are structurally related to the mathematical principles Kumudendu Muni was applying in his 27 by 27 chakra matrices in 9th-century Karnataka.
The work is unique as it does not use alphabets but is composed entirely in Kannada numerics called Anka lipi. Totally there are 26 chapters in big volumes of which only three have been decoded. This method of writing and coding represents 18 scripts and over 700 languages.
Eighteen scripts. Over 700 languages. All encoded within a numerical matrix system written by a Jain monk in Karnataka around 840 CE.
The most celebrated cryptographic achievements of the ancient world, the Caesar cipher of Rome, the Vigenere cipher of Renaissance Europe, the Enigma machine of the 20th century, are all technically simpler than what Kumudendu Muni constructed in the Siribhoovalaya. The work has been at the National Archives of India since it was rediscovered in the early 20th century. The decoding effort continues. The vast majority of its content remains locked inside the numerical matrices of a monk who died in ancient Karnataka over a thousand years ago.
The Siribhoovalaya is preserved at the National Archives of India. The decoding effort is ongoing. And the Rashtrakuta Karnataka where Kumudendu Muni created it is still visitable through the Ellora Caves whose Kailashnath Temple was commissioned by the same king who supported this extraordinary cryptographic tradition.
***
Bhaskara II and Why Is He Called the Greatest Mathematician of Medieval India
Bhaskara II was born in Saka 1036 AD 1114 in Biddur Bijapur Karnataka India. He has been called the greatest mathematician of medieval India.
He represented the peaks of mathematical knowledge in the 12th century and was the head of the astronomical observatory at Ujjain the leading mathematical centre of ancient India.
Bhaskara II, also known as Bhaskaracharya or Bhaskara the Teacher, was born in Bijapur in Karnataka in 1114 CE and died around 1185 CE. He grew up learning mathematics from his father Mahesvara, himself a celebrated astrologer and mathematician, and reached a level of mathematical sophistication that his contemporaries in Europe would not match for several more centuries.
His principal work the Siddhanta Shiromani, completed in 1150 CE, is divided into four parts. These four sections deal with arithmetic, algebra, mathematics of the planets and spheres respectively. Together they constitute the most comprehensive mathematical and astronomical treatise produced anywhere in the world in the 12th century.
Bhaskara II and Calculus: The Discovery Europe Made Five Centuries Later
The most extraordinary claim about Bhaskara II is also the most verifiable. He demonstrated concepts that are foundational to differential calculus five centuries before Isaac Newton and Gottfried Leibniz developed calculus in Europe in the 17th century.
In many ways Bhaskaracharya represents the peak of mathematical knowledge in the 12th century. He reached an understanding of the number systems and solving equations which was not to be achieved in Europe for several centuries.
In his astronomical work within the Siddhanta Shiromani, Bhaskara II used what mathematicians now recognise as the concept of the derivative to solve problems involving instantaneous velocity and the rate of change of planetary positions. He described the concept of a function approaching a limit. He applied what are effectively differential calculus techniques to problems in spherical geometry and planetary motion.
His contributions to this topic are particularly important since the rules he gives are the same as those given by the Renaissance European mathematicians of the 17th century yet his work was of the 12th century.
The rules he gives are the same as those given by the Renaissance European mathematicians of the 17th century. Five hundred years earlier. In a text written in Bijapur in Karnataka.
Plan the tour that takes to Bijapur, the birthplace of the mathematician who described calculus five centuries before Europe. Get the complete story of Bhaskara II to life at the physical landscape where he was born.
Bhaskara II, Division by Zero and the Concept of Infinity
Bhaskara II was the first to gain some understanding of the meaning of division by zero for he specifically stated that the value of 3/0 is an infinite quantity.
Division by zero is the mathematical operation that brings most calculation systems to a halt. Modern computers return an error when asked to divide by zero. The question of what happens when you divide a finite quantity by nothing is philosophically profound and mathematically challenging.
Bhaskara II looked at the problem directly and stated that dividing any number by zero produces infinity. This is the conceptually correct answer in the mathematical framework of limits and calculus. When a denominator approaches zero, the result approaches infinity. Bhaskara II stated this nine hundred years before the mathematics of limits was formally developed.
His understanding of the relationship between zero, infinity and finite quantities anticipates concepts that were not formalised in European mathematics until Cantor’s work on transfinite numbers in the 19th century.
Leelavati: The Mathematical Masterpiece Named After a Woman
The Lilavati, the arithmetic section of the Siddhanta Shiromani, is one of the most beloved mathematical texts in Indian history and the source of one of the most poignant stories in the history of mathematics.
Bhaskara II used letters to represent unknown quantities much as in modern algebra and solved indeterminate equations of 1st and 2nd degrees. He reduced quadratic equations to a single type and solved them and investigated regular polygons up to those having 384 sides thus obtaining a good approximate value of π equal to 3.141666.
The legend holds that Lilavati was Bhaskara II’s daughter, whose horoscope predicted she would never marry. Bhaskara II determined an auspicious time for her wedding and set a water clock to mark the moment. But Lilavati, curious about the clock, leaned over to examine it and a pearl from her nose ring fell in, stopping the water flow. The auspicious moment passed unmarked. The marriage never happened.
To console his daughter and to immortalise her name, Bhaskara II wrote the most accessible and the most beautiful of his mathematical works in her name, addressing many of its problems directly to her. Lilavati, meaning The Beautiful, became the most widely read mathematical textbook in India for centuries after its composition and one of the most celebrated examples in any language of mathematics presented not as a set of rules to be memorised but as a form of intellectual play to be enjoyed.
Bhaskara’s arithmetic text Lilavati covers the topics of definitions, arithmetical terms, interest computation, arithmetical and geometrical progressions, plane geometry, solid geometry, the shadow of the gnomon, methods to solve indeterminate equations and combinations.
A mathematician from Bijapur in Karnataka named a textbook after his daughter and wrote it as if speaking directly to her. That textbook was the most advanced mathematics available anywhere in the world in the 12th century. It described calculus concepts five hundred years before Europe. And it is still in print today.
***
Udham singh
"He is a mad man" - said Gandhi !
"His act was a senseless deed" - said Nehru !
"We condemn his act of terror and apologise and hope we are not punished for it" - - resolution passed by Congress !
He was Shaheed Udham Singh and the senseless deed he did was that he killed Michael Dwyer.
Michael was the monster who massacred 1926 innocent unarmed peaceful Indians in Jalian wala Bagh in 1919.
Udham singh was a 19 years old volunteer who was serving Water to the 20,000 people gathered in the garden on festival of Baisakhi.
They were brutally massacred by Gen Dwyer and Udham singh was live witness to it.
He wanted to avenge the brutality and get some sense of justice to these martyrs.
British GOVT didn’t take any action.
Congress couldn't get British to act on Dwyer.
So Dwyer happily retired to England and was leading a peaceful rich life.
Meanwhile, Udham singh joined Gadhar Party and fought for freedom.
He was jailed for 5 years and there he was inspired by death and martyrdom of Bhagat Singh who wanted to take action on Dwyer.
After release, he escaped from India through Kashmir. He went to Germany and then to London.
He joined as engineer and pursued Dwyer for 6 years. He procured a gun, learnt shooting and then found that on 13, March, 1940 Dwyer was speaking in Caxton hall, London.
He hid a gun in a book in which he had carved a place for gun. Sat in front row and shot two bullets into heart and lung of Dwyer.
He died instantly.
He didn’t escape. He bravely courted arrest.
He told these words to the judge:
"I did it because I had a grudge against him. He deserved it. He was the real culprit. He wanted to crush the spirit of my people, so I have crushed him. For full 21 years, I have been trying to seek vengeance. I am happy that I have done the job. I am not scared of death. I am dying for my country. I have seen my people starving in India under the British rule. I have protested against this, it was my duty. What greater honour could be bestowed on me than death for the sake of my motherland?”
He was sentenced to death in the court.
He fasted for 42 days in the jail and was brutally tortured and hanged on July 31, 1940
Meanwhile in India congress condemned his act. Gandhi and Nehru abused him for making British angry and they forced Congress to pass a resolution against killing of Dwyer.
They were very busy those days helping British recruit Indian soldiers for World War - II and they didn’t want Punjab to get upset wirh British.
This is our great freedom fighting party which condemned killing of a monster like Dwyer who massacred 1526 people in Punjab.
Udham Singh was buried in London and like other freedom fighter's, he is forgotten in India.
No textbooks talk about him.
Few people know about him.
I am happy that they are making a movie on this patriot and coincidently it will be released on Gandhiji's birthday on Oct 2. His story is a great and inspiring one.
Mayawati named a District in Uttarakhand after him in 1995, perhaps the only good deed she has done in her life and in 1974 his remains were exhumed and brought to Bharat and he was cremated here.
His ashes are in an urn in Jalian Wala Bagh.
Let this message be passed to generations next.
***
Don't shoot, or use a sword:
Financial Boycott of Muslims
***
Virathu
What America, France, India, Russia could not do... Burma's "Virathu" Ji did...! !
Today in Burma, the mosques built worth crores of rupees are deserted.. because today there is no Muslim to be seen in the country...!
"Virathu" only then will people know who this great man is...? ! And what did they do...? !
Does India also need such a sedentary "Virathu" ...? ! Who can play the role of this saint in India...? ! Mitra "Asen Virthu" - That saffron saint at whose name Muslims tremble ...!
"Abandoned" ... yes, that word is enough. Muslims shudder to hear this word in Myanmar...!
In what way the Burmese Buddhist Guru "Virthu Ji" drove away or weakened the Muslim, understand ...!
Just as the Muslim number '786' is considered lucky, Virathu drew the number "969" ... and he appealed to the people of the whole country ... that whoever is a patriotic Buddhist should use this as a sticker of his own. Put it in your place...!
After that the taxi driver on the taxi...
Shopkeeper...
Started putting...
But the message of "Virathu" was clear ... that
Every (we) Buddhist will do all his shopping and business where this sticker is ...
If anyone wants to board a taxi, they will board the same taxi that has this sticker ...
Will eat at the same restaurant where this sticker is...!
He also said that perhaps in such a situation Muslims would attract you by selling their goods at low prices based on the money coming from Saudi...
But be careful...
You pay two more ... and think that you have invested money for your country ...
Don't betray the Motherland by buying it for less than two pennies ... "They spend your money only to erase you ... Don't be a fool ...!"
Friends ... the situation has become that "the business of Muslims has come to a standstill ... Muslims were so scared that this sticker was far from getting into a taxi ... began to cut the edge from the coast ... the sensibilities of Muslims all over the country are hidden ... and then This sticker has become a kind of proof of patriotism.!”
"Wirathu" is the saint who raised the entire Myanmar against terrorism and then the people drove out the illegal Muslims from there ...!
People who were following Lord Buddha's words, followed the words of Saint "Virathu" to save the country by leaving Buddha's words ...!
"Virathu" said, "No matter how kind and peaceful you are, you cannot sleep with a mad dog or your peace will be of no use there and you will be killed by savagery."
"We have to take up arms to establish peace, war is necessary for peace," he said. "Virathu" took all these things from the song and then the people of Myanmar, suffering from the disease of terrorism, came together, they were ready to die and give their lives for "Virathu" and the illegal Muslims were being driven out. All over Myanmar...! "
If one listens to Virathu's sermons, he will think that the discussion of salvation is going on in a hushed voice... !!!!
Since the violent events in Myanmar, there is now great tension between Buddhists and Muslims around the world ... with "Ashin Wirathu" emerging as the hero of the Buddhist world and a major villain for the Jihadi world. .. After several surveys in Myanmar it has been proved that the public and Buddhist monks are with "Wirathu".
That is why he is now preaching to monks and laymen all over the country that ... "If we become weak today, we will be exiles in our own country .
***
ರಾಮಭದ್ರಾಚಾರ್ಯರು
***
ಶ್ರೀಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನ ತೀರ್ಥರು Hanasoge, near K R Nagara
ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಗಳಿಸಬಹುದಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿದ್ಯೆ, ವಿದ್ಯೆಯ ಫಲಿತವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು, ತುರೀಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಿಜವಾದಂತಹ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತನಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧಾರಣವಾದಂತಹ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕಠಿಣವಾದಂತಹ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯಿಂದ ಈ ರೀತಿಯ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮ ಪಾಲನೆ ಸಾಧ್ಯವೆ? ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನೂ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹನೀಯರು ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನ ತೀರ್ಥರು.
ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಆಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಶೀಲಮ್ಮನವರ ಮಗನಾಗಿ 14-04-1951 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀರಘುನಂದನಾಚಾರ್ಯರು ಮೂಲತ: ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ನಂತರ ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ ಪದವಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (IISc) ನಿಂದ ವಿಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಾ.ಜಿ.ವಿ.ಆನಂದ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ String Theory ಕುರಿತ ಫ್ರೌಢ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.ಪದವಿ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ತರುವಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ IISc ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯೋಗ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗದ ನಂತರ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸೆಳೆತ. ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾಸಾಧಕ ಯತಿವರೇಣ್ಯ ಶ್ರೀದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ಸಂಪರ್ಕ. ಶ್ರೀದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ಸಂಪರ್ಕದ ಸೆಳೆತ ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಲೌಕಿಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತೊರೆದು ಡಾ. ರಘುನಂದನಾಚಾರ್ಯರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಪ್ರಾಣೇಶಾಚಾರ್ ಹಾಗೂ ಲೈಬ್ರರಿ ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಡಾ. ರಘುನಂದನಾಚಾರ್ಯರು ನಂತರ ಶ್ರೀ ಇನ್ನಾ ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಋಗ್ವೇದಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಶ್ರೀದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುತತ್ತ್ವನಿರ್ಣಯ, ಶ್ರೀಮನ್ನ್ಯಾಯಸುಧಾ ಮೊದಲಾದ ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಡಾ.ರಘುನಂದನಾಚಾರ್ಯರು ಭಂಡಾರಕೇರಿ ಮಠದ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯೇಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಮೃತ ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಪೇಜಾವರ ಅಧೋಕ್ಷಜ ಮಠದ ಶ್ರೀವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರಲ್ಲಿ 'ತಾತ್ಪರ್ಯ ಚಂದ್ರಿಕಾ' ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಚತುರ್ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಪಂಡಿತರಾದ ಶ್ರೀಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಶ್ರೀವಿಶ್ವಪ್ರಸನ್ನತೀರ್ಥರಲ್ಲಿ ಯಜುರ್ವೇದ ಹಾಗೂ ಅಥರ್ವವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಡಾ.ರಘುನಂದನಾಚಾರ್ಯರು, ಪರಿಪಕ್ವವಾದಂತಹ ಜೀವನಾನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ತುರೀಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಬಲವಾದಂತಹ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಾತ:ಸ್ಮರಣೀಯರಾದ ಶ್ರೀವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರಿಂದ ಭಾಗವತಕ್ಕೆ 'ವಿಜಯಧ್ವಜೀಯ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ 'ಪದರತ್ನಾವಲಿ' ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀವಿಜಯಧ್ವಜತೀರ್ಥರ ದಿವ್ಯಸಾನ್ನಿಧ್ಯದ ಕಣ್ವತೀರ್ಥದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಚೈತ್ರಕೃಷ್ಣನವಮಿ (5-5-2002)ಯಂದು ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನತೀರ್ಥರೆಂಬ ಆಶ್ರಮನಾಮದೊಂದಿಗೆ ತುರೀಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಸಮಗ್ರ ಸರ್ವಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರಭಾಗವತದ ಉಪದೇಶಪಡೆದಿರುವ ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನತೀರ್ಥರು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದಂತಹ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಮೋಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ 'ಭಾಗವತ' ದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 113ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಭಾಗವತದ ಮಂಗಳ, ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ತಾತ್ಪರ್ಯ ನಿರ್ಣಯ, ತತ್ತ್ವನಿರ್ಣಯ ಮಂಗಳಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದಶಮಿ-ದ್ವಾದಶಿಗಳಂದು ಅಲವಣ ವ್ರತ, ನಿರ್ಜಲ ಏಕಾದಶೀ, ಶ್ರವಣೋಪವಾಸ ಮೊದಲಾದಂತಹ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಲೋಪವೂ ಬರದಂತೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಶ್ರೀಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬಲ್ಲವರು.
ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಪಾದರ ವಾಙ್ಮಯಸೇವೆಯೂ ಅಪೂರ್ವವಾದದ್ದು. ಐದು ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀಭೀಮಸೇನದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶ್ರೀಭಾರತೀಶವಿಜಯ ( ಈ ಕೃತಿಗೆ ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರ ಶ್ರೀರುಗ್ಮಿಣೀಶವಿಜಯದ ಪ್ರೇರಣೆ), ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಶ್ರೀದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು, ಶ್ರೀಭಾಗವತ ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಭೂಗೋಳ ವರ್ಣನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಷ್ಣುಸಹಸ್ರನಾಮ,ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನ ತೀರ್ಥರ ಆಜ್ಞಾಪತ್ರ, ಸೃಷ್ಟಿವಿಲಾಸ( ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ), ತರ್ಕಸಂಗ್ರಹ ಖಂಡನಮ್ (ಸಂಸ್ಕೃತ), ಕರ್ನಾಟಕ ಶ್ರೀಭಗವದ್ಗೀತಾ. ತಂತ್ರಸಾರ ಸಂಗ್ರಹ (ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪಾದನೆ), ದೃಷ್ಟಾಂತತೀರ್ಥ ದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥರು, ಖಂಡನಾ ತ್ರಯ ಟೀಕಾ ಸಂಗ್ರಹ (ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ), ಲಯವಿಲಾಸ (ಸಂಸ್ಕೃತ, ಕನ್ನಡ), ಗೋಪೀವಿಲಾಸ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಧ್ವವಿಜಯ, ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವಸ್ತೋತ್ರರತ್ನಂ, ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರವೇಶ, ತತ್ತ್ವಸಂಗ್ರಹ (ಸಂಸ್ಕೃತ,ಕನ್ನಡ), ಪಿತೃಯಜ್ಞ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹರಿವಾಯುಸ್ತುತಿ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಗಳಿಂದ ವಾಙ್ಮಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ.
ಕೆ.ಆರ್.ನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹನಸೋಗೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 'ಮಧ್ವಮಠ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಲೌಕಿಕವಾದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಚಾರಗಳಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥರು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಸತ್ಯಾತ್ಮತೀರ್ಥರು ನೀಡಿರುವ ಅಪೂರ್ವಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀವಿಶ್ವಪ್ರಸನ್ನ ತೀರ್ಥರು ನೀಡಿರುವ ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವದೇವರ ಪೂಜೆ, ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಹಾಸಾಧಕ ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಂದನ ತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದಂಗಳವರ ಶ್ರೀಚರಣಗಳಿಗೆ ಅನಂತ ನಮನಗಳು. ಡಾ.ಬಿ.ಎನ್.ವೇಣುಗೋಪಾಲ
**
ಶ್ರೀಪಾದರು ತಮ್ಮ 50ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದರಿಂದ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಸ್ನಾನ , ಜಪ, ತಪ ಅನುಷ್ಠಾನ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಪಾದರು.
ಮೈಸೂರು ಶ್ರೀ ದೇವೇಂದ್ರತೀರ್ಥ ಶ್ರೀಪಾದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು.
ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ದೀಕ್ಷೆ,ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆ ಅವರ ವಿಶೇಷ. ಸುಮಾರು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.
ಸುಮಧ್ವವಿಜಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು
***
ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ
ಶ್ರೀ ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಮೂರನೆಯ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆಯ ದಿನದಂದು ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ಎರಡು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಪುಣ್ಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪುನ: ಹಂಚಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಬಿ.ಎನ್.
ಲೇಖನ ೧- ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು-
ನೆನೆದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣು ತೇವವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕೊಂದು ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತವರು ಹಲವರು. ʼಅರಿವೆʼಯ ಬಗೆಗಿದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಅರಿವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿತು. ಬಾದರಾಯಣ,ಮಧ್ವರ ಆಣತಿಯಂತೆ ಬಾಳ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೋರಬಂದವರನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿದೆವು. ಅವರಾಡಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾತುಗಳೂ ಆಡಬಾರದಿತ್ತೆನೋ ಎನಿಸಿದರೂ,ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಜನ ಮರೆಯಬಾರದಿತ್ತು.
'ಪರಾಶರಸೂನು'ವಿನ ಪರಮಾನುಗ್ರಹ, ಪೂರ್ಣಬೋಧ'ರಪೂರ್ಣಾನುಗ್ರಹಗಳ ಮೂರ್ತರೂಪದಂತೆ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಇದ್ದು ಮಾಧ್ವವಾಙ್ಮಯಕ್ಕೆ ಅಪೂರ್ವ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾವಾಚಸ್ಪತಿ', 'ಅಭಿನವ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯ' 'ಪದ್ಮಶ್ರೀ'ಡಾ. ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರಪ್ರವಚನವೆಂದರೆ, ಆಚಾರ್ಯರ ನಾಲಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಮೊಗನರಸಿ ನಲಿದಾಡುತ್ತಾಳೆ. ವೇದಾಂತದ ಗಹನತತ್ತ್ವಗಳೇ ಇರಲಿ, ಮಧ್ವಸಿದ್ಧಾಂತದಕಠಿಣ ಪ್ರಮೇಯಗಳೇ ಇರಲಿ, ರಾಮಾಯಣ, ಭಾಗವತ, ಭಾರತ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಗಳ ಪ್ರವಚನವೇ ಇರಲಿ, ಆಚಾರ್ಯರ ವಾಣಿ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೂ ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಕೇಳುಗರು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರ ವಾಗೀಂದ್ರಜಾಲದ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಗಳು. ಆಚಾರ್ಯರು ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರೂ ತಿಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವ ತವಕ, ತಿಳಿಯಾದದ್ದನ್ನು ಹೇಳುವ ತುಡಿತ ಅವರ ಪ್ರತಿಮಾತಿನಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತ. ಅವರು ತಿಳಿವಿನ ಜಲಧಿಯನ್ನು ಈಜಿ ಪಾರಂಗತರಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಲ್ಲ, ವಿದ್ವದ್ ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತರಬಲ್ಲ ಶಕ್ತರು. 1936ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೂರರಂದು ಉಡುಪಿಯ ಮಹಾವಿದ್ವಾಂಸ ಶ್ರೀಪಡಮನ್ನೂರು ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು ಶ್ರೀಪಲಿಮಾರು,ಭಂಡಾರಕೇರಿ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯರು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಕಾಣಿಯೂರು ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಸಮುದ್ರ ತೀರ್ಥರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆ ತಮ್ಮಪ್ರವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಎಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷಾಬದ್ಧರೋ ಅಷ್ಟೇ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆ, ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕವೂ. ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಬರಹವೂ ಮಾತಿನಷ್ಟೇ ಸುಭಗ. ವಾಗರ್ಥಗಳ ಮಧುರ ಮಿಲನ, ವರಕವಿ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯಂತವರೇ ಬನ್ನಂಜೆ ಬರಹವನ್ನು ಕುರಿತು, "ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ರಸೋಕ್ತಿ, ಭಾವಗೀತ ಸದೃಶವಾಕ್ಯ ಪುಂಜ, ಪುಂಜ...", "ಸುಂದರ ಸೂಕ್ತಿಗರ್ಭಂ" ಈ ಗದ್ಯ ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. "ಬನ್ನಂಜೆ ಹೊಸತನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಹಳತು ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ." ಎಂಬ ಸತ್ಯಕಾಮರ ಮಾತು ಸತ್ಯ. ವೇದವ್ಯಾಸರು, ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಬಾಣಭಟ್ಟ, ಭವಭೂತಿ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು, ಹರಿದಾಸರು ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಜನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾದರು. ವೇದವ್ಯಾಸ. ಮಧ್ವರಂತೂ ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಚಿಂತನದ ಮೂಲ ಸ್ರೋತ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು 'ಭಗವಂತನ ನಲ್ನುಡಿ'ಯಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿ ಬನ್ನಂಜೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮನ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಭಗವತ್ ಪರವಾಗಿ ಯಾವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿದರು.
ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರ ಹೃದಯದ ಹಾಡು'ದ್ವಾದಶಸ್ತೋತ್ರ"ಗಳನ್ನು ಬನ್ನಂಜೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದಾಗ, ಆನಂದತೀರ್ಥರು ಆನಂದತುಂದಿಲರಾಗಿ ಹರಸಿರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಹನ್ನೆರಡು ಹಾಡುಗಳೂ ಶ್ರವಣರಮಣೀಯವಾದವು. ಹರಿದಾಸಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೀಜಾವಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಹಾಡುಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ, ಸಂಸ್ಕೃತವರಿಯದ ಮಂದಿ ಸಹ ಆನಂದತೀರ್ಥರ ಭಕ್ತಿಯ ಬಿತ್ತರವನ್ನು ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡು ಮಣಿದರು.
ತಲವಕಾರೋಪನಿಷತ್, ಯಾಜ್ಞೀಯ ಮಂತ್ರೋಪನಿಷತ್ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್ ಮೊದಲಾದ ಉಪನಿಷತ್ ಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಪೂಜ್ಯ ಆಚಾರ್ಯರು 'ಯಾಜ್ಞೀಯಮಂತ್ರೋಪನಿಷತ್, ಕಾಠಕೋಪನಿಷತ್, ತಲವಕಾರೋಪವಿಷತ್, ಅಥರ್ವಣೋಪನಿಷತ್, ಷಟ್ ಪ್ರಶ್ನೋಪನಿಷತ್, ಮಾಂಡುಕೋಪನಿಷತ್ ಹೀಗೆ ಆರು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಮಧ್ವಭಗವತ್ಪಾದರು ರಚಿಸಿರುವ ಉಪನಿಷದ್ಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರ ಪೌತ್ರ ವಾಮನಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ, ಇಂದು ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದಂತಹ ಟೀಕಾಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ 'ಭಾವಚಂದ್ರಿಕಾ' ಎನ್ನುವಂತಹ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ವಾಮನಪಂಡಿತರ ಟೀಕಾಗ್ರಂಥವೂ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತ. ವಾಮನಪಂಡಿತರ ಟೀಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಫುಟವಾಗಿರುವ ಅರ್ಥವಿಶೇಷಗಳೂ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಫುಟ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತ.
ಮನ್ಯುಸೂಕ್ತ, ಅಂಭ್ರಿಣೀ ಸೂಕ್ತ, ಪ್ರಾಣಾಗ್ನಿ ಸೂಕ್ತ, ಪುರುಷಸೂಕ್ತ, ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ ಮೊದಲಾದ ವೇದಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಧ್ವರು ತೋರಿದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆ ಶ್ರೀಮಧ್ವಭಗವತ್ಪಾದರು ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೇದಾರ್ಥಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಮ್ಮ 'ಋಗ್ಭಾಷ್ಯ'ಹಾಗೂ 'ಖಂಡಾರ್ಥನಿರ್ಣಯ' (ಕರ್ಮನಿರ್ಣಯ)ದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿರುವರೋ ಅದೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರಿಯಾಗಿ 'ಶತರುದ್ರೀಯ' (ರುದ್ರಾನುವಾಕ)ದ ಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಭಾಷ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಶತರುದ್ರೀಯ ಮಂತ್ರಗಳು ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರೀನಾರಾಯಣನ ಗುಣಾನುಸಂಧಾನದ ಮಂತ್ರಗಳು, ಮುಖ್ಯತ: ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣನ ಮಹಿಮಾತಿಶಯಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರದೇವರ ಪ್ರತಿಪಾದಕವಾದಂತಹ ಮಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವೇದಮಂತ್ರಗಳ ಆಂತರ್ಯವನ್ನು ತೆರೆದಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ರುದ್ರ'ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಭಗವತ್ಪರ, ವಾಯುಪರವಾಗಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಚಾರ್ಯರ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಆಚಾರ್ಯರ ವೈದುಷ್ಯದ ವಿರಾಟ್ ರೂಪದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. 'ಖಂಡಾರ್ಥ ನಿರ್ಣಯ'ದ ಪ್ರವಚನದಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞಿಕ ಮಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾಣನ ಹನುಮ, ಭೀಮ, ಮಧ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಯಾವರೀತಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ವೇದಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇರಿದ ಅರ್ಥವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವೇದದ ಆಂತರ್ಯವೇನು ಎಂದು ತೋರುವ ಅರ್ಥ.ಬನ್ನಂಜೆಯವರ 'ಐತರೇಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಮಹಾನಾಮ್ನೀ'ಮಂತ್ರಗಳ ಅರ್ಥಾನುಸಂಧಾನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಅನುಭವ. ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಮಹೋನ್ನತ ಕೃತಿ 'ಮಹಾಭಾರತತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯ' ಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಟೀಕೆಯನ್ನೂ 'ನಿರ್ಣಯಭಾವಚಂದ್ರಿಕಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿದಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೋರುವುದರಲ್ಲಿ ಬನ್ನಂಜೆಯವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯತಾತ್ಪರ್ಯ. ಶ್ರೀವೇದಾಂಗತೀರ್ಥರ 'ಪದಾರ್ಥದೀಪಿಕೆ' ಹಾಗೂ ಶ್ರೀವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರ 'ಭಾವಪಂಚಿಕೆ' ಟೀಕಾಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತವಾದಂತಹ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಧ್ವ ವಾಙ್ಮಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತ್ವದಕೊಡುಗೆ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರದು. ಭಾಷ್ಯಕಾರರಾಗಿ, ಟೀಕಾಕಾರರಾಗಿ, ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಗುರುಗಳ ಪ್ರಸಾದಿತವಾದ ವೈದುಷ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ ಆಚಾರ್ಯರು 'ಪ್ರಾಣಸೂತ್ರ' ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೂತ್ರಕಾರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಫಲಿಮಾರು ಮಠದ ಮೂಲಯತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಹೃಷಿಕೇಶತೀರ್ಥರ ಪಾಠದನ್ವಯ ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಸರ್ವಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳ ಶುದ್ಧಪಾಠದ ಸಂಪಾದನೆ, ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ವೇದಾಂತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಕೊಡುಗೆ ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರದು. ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರ ಕೃತಿಗಳು, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯ, ನಾರಾಯಣಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆ, ಬಾಣನ 'ಕಾದಂಬರಿ', ಭವಭೂತಿಯ 'ಉತ್ತರರಾಮ ಚರಿತ', ಶೂದ್ರಕನ 'ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ' ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸಹುಟ್ಟು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಅನುವಾದ ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆ, ಕವಿವರ್ಯ ಪುತಿನ ರಂತಹವರನ್ನೂ ಪುಲಕಿತರನ್ನಾಗಿಸಿದ ಅನುವಾದ. 'ವಿಷ್ಣುಪುರಾಣ'ವನ್ನು ಕುರಿತು 'ಪರಾಶರ ಕಂಡ ಪರತತ್ವ', ತಾತ್ಪರ್ಯ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ 'ರಾಮಾಯಣದ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹವನ್ನು 'ಮಧ್ವರಾಮಾಯಣ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ, 'ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಕಂಡ ರಾಮಾಯಣ' 'ಚಕ್ರಾಬ್ಜಮಂಡಲ' ವನ್ನು ಕುರಿತ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣಬರಹ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ದರ್ಪಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪುರಂದರದಾಸರು, ಕನಕದಾಸರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪುರಂದರೋಪನಿಷತ್, ಕನಕೋಪನಿಷತ್ ಹರಿದಾಸಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬನ್ನಂಜೆ ನೀಡಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆಗಳು. ಭೋಗ-ಯೋಗ ಎರಡೂ ಜೀವನದ ಮಂಗಲಕ್ರಿಯೆಗಳು , ಯಾವುದೋ ಒಂದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವನು ಜೀವನದ ಪೂರ್ಣಯೋಗದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಬನ್ನಂಜೆ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ದಿವ್ಯವಾದ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೇ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ಣದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಇದರ ದ್ಯೋತಕ- ಪ್ರಾಚೀನಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಕೃತಿ. ಬೇರೆಯವರ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದೆನಿಸುವ ಆದರೆ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಮತ್ತು ವೇದವ್ಯಾಸ-ಕೃಷ್ಣ, ಮಧ್ವರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿ-ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಬನ್ನಂಜೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ನಂಬಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಪಶ್ವಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಧಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಬನ್ನಂಜೆ.
ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ನಾಕುತಂತಿಯ ಅರ್ಥಬಿತ್ತರವನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದವರೂ ಬನ್ನಂಜೆ. ನನ್ನ ಕೃತಿ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯ ನೀನು ಅದಕ್ಕೆ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂದು ವರಕವಿಗಳಿಂದಲೇ ಆಜ್ಞಪ್ತರಾದ ಧನ್ಯಜೀವಿ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು. ಕಿಷ್ ಕಿಂಧಾಕಾಂಡ, ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬನ್ನಂಜೆ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆ ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಲೋಚಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ವೇದಾಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಅಪಾರವಾದಂತಹ ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಪತ್ತು ನಮ್ಮದಾಗುತ್ತದೆ.ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸರ, ಮಧ್ವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಾಗುರು ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಯವರು.
ಲೇಖನ ೨-
ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮಾ-ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವ ಜಯಂತಿ. ಸಕಲ ವಿದ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವ. "ಆಧಾರ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ಹಯಗ್ರೀವಂ ಉಪಾಸ್ಮಹೆ". ಶ್ರೀಹಯಗ್ರೀವನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮಾತು ಭಾಗೀರಥಿಯ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜರ ಮಾತು. ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವ ಹಯಗ್ರೀವೇತಿ ಯೋ ವದೇತ್
ತಸ್ಯ ನಿಃಸರತೆ ವಾಣಿ ಜುಹ್ನು ಕನ್ಯಾ ಪ್ರವಾಹವತ್.." ಅಂತಹ ಹಯಗ್ರೀವಜಯಂತಿಯ ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಬನ್ನಂಜೆಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರೂ ಆ ಹಯಗ್ರೀವ-ವೇದವ್ಯಾಸದೇವರ ಅಸದಳವಾದ ಅನುಗ್ರಹದ ದ್ಯೋತಕವೆಂಬಂತೆ ʼವಿದ್ಯಾವಾಚಸ್ಪತಿʼಗಳಾದರು. ಅವರ ವಾಗ್ಗಂಗೆಯೂ ವ್ಯಾಸ-ಮಧ್ವಸಮುದ್ರದೊಡನೆ ಮಿಳಿತವಾಗಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿ, ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಹರಿಯಿತು. ಅನೇಕ ವೇದಸೂಕ್ತಗಳಿಗೆ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಶ್ರೀವೇದವ್ಯಾಸರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳ ಅನುವಾದ,ಶ್ರೀಮಧ್ವರ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರ ದ್ವಾದಶಸ್ತೋತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ, ಶ್ರೀಮಧ್ವಭಗವತ್ಪಾದರ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀತ್ರಿವಿಕ್ರಮಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು, ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು, ಶ್ರೀವಾಮನಪಂಡಿತರೇ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಭೃತಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳಾದ ಬಾಣ, ಕಾಳಿದಾಸ,ಭವಭೂತಿ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ , ಅನೇಕ ಸಂಪುಟಗಳ ಹರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಮಾಲೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರವಚನಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ವಿಮರ್ಶೆ, ಬಿಡಿ ಬರಹಗಳು, ನೂರಾರು ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಪಾಠ, ಪ್ರವಚನಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಶಿಖರಪ್ರಾಯವೆಂಬಂತೆ ಐದು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಸರ್ವಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ - ಒಂದೊಂದು ಕೃತಿಯೂ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಎಂಬ ಬೆರಗನ್ನು ಉಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸೂತ್ರಕಾರರಾಗಿ, ಭಾಷ್ಯಕಾರರಾಗಿ, ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರಾಗಿಯೂ ಶ್ರೀಬನ್ನಂಜೆಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಸಾಧನೆ.
ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಜನ್ಮ 1936ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು, ಪೊಡವಿಗೊಡೆಯನ ನಾಡು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ತರ್ಕಕೇಸರಿ ಪಡುಮನ್ನೂರು ನಾರಾಯಣಾಚಾರ್ಯರು. ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೂ ಪಾಠವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರು. ತಂದೆಯಂತೆಯೆ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧಾಮ ಪಂಡಿತನಾಗಬೇಕು, ಸ್ವಾಮಿಗಳಿಂದಲೂ ಮಾನಿತನಾಗಬೇಕು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು ಮುಂತಾದ ಕನಸುಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಬರದಿದ್ದುದರಿಂದ ನನಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಧ್ಯಾಯಿಗಳು ಕಾಲೇಜಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದರೂ ಇವರಿಗೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಕದ ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ವಿಧಿಯ ನಿಯತಿ ಬೇರೆಯೇ ಇತ್ತು. ಈ ವಿದ್ವತ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ ವಿಹರಿಸಲು ಕಾಲೇಜಿನ ಕಾಸಾರ ಸಾಲದು, ಇದರ ವಿಹರಣಕ್ಕೆ ಸಾಗರವೇ ಸರಿಯೆಂದು ಮಾಧವ,ಮಧ್ವರು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರಬೇಕು. ಇವರು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಪಾರಂಗತರಾಗಲು ಜನ್ಮತಾಳಿದವರಲ್ಲ,ವಿದ್ವದ್ ಶರಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತರುವಂತಹವರು ಎಂಬುದು ವಿಧಿಯ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿತ್ತು. ಬನ್ನಂಜೆ ಕೃಷ್ಣನೆನುವ ಸೊದೆಯ ಕಡಲಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು. ಅಧ್ಯಯನ,ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕರ್ಮಠರಾದರೂ, ಕರ್ಮಠರಂತೆ ವೇಷಧರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅರಿವೆ ಮುಖ್ಯವೆಂದವರಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿದರೂ, ಅರಿವು ಮುಖ್ಯವೆಂದವರ ಒಡನಾಡಿಗಳಾದರು. ಮಠಗಳ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿದರೂ ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠದ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಸಮುದ್ರತೀರ್ಥರು, ಭಂಡಾರಕೇರಿ-ಪಲಿಮಾರುಮಠದ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಾನ್ಯತೀರ್ಥರಂತಹ ಯತಿವರೇಣ್ಯರು ಅವರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದೊಳು ಹತ್ತಿರವಾದರು. ಯುಗದಸಂತ ಪೇಜಾವರ ಮಠ ಶ್ರೀವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥರೊಂದಿಗೂ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಟ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದವಿದ್ದರೂ ಘನಿಷ್ಠವಾದ ಆತ್ಮೀಯಭಾವ.ಬನ್ನಂಜೆ ತನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿದರೂ ತಿಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವ ತವಕ, ತಿಳಿಯಾದದ್ದನ್ನು ಹೇಳುವ ತುಡಿತ ಅವರ ಪ್ರತಿಮಾತಿನಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತ. ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಬರಹವೂ ಮಾತಿನಷ್ಟೇ ಸುಭಗ. ವಾಗರ್ಥಗಳ ಮಧುರ ಮಿಲನ, ವರಕವಿ ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆಯಂತವರೇ ಬನ್ನಂಜೆ ಬರಹವನ್ನು ಕುರಿತು, "ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ರಸೋಕ್ತಿ, ಭಾವಗೀತ ಸದೃಶವಾಕ್ಯ ಪುಂಜ, ಪುಂಜ...", "ಸುಂದರ ಸೂಕ್ತಿಗರ್ಭಂ" ಈ ಗದ್ಯ ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. "ಬನ್ನಂಜೆ ಹೊಸತನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಹಳತು ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ." ಎಂಬ ಸತ್ಯಕಾಮರ ಮಾತು ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ವಾಙ್ಮಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಚೆಂದವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ ಬಗೆ. ವೇದವ್ಯಾಸರು, ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಬಾಣಭಟ್ಟ, ಕಾಳಿದಾಸ,ಭವಭೂತಿ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು, ಹರಿದಾಸರು ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಜನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾದರು. ವೇದವ್ಯಾಸ. ಮಧ್ವರಂತೂ ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಬರಹಗಳ, ಪ್ರವಚನಗಳ ಮೂಲಸ್ರೋತ. ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡದ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಮೈತಳೆದಾಗ ತೊಡುವ ಹೆಸರುಗಳದ್ದೇ ಒಂದು ಸೊಗಸು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ʼಭಗವಂತನ ನಲ್ನುಡಿʼಯಾಯಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಯಾವ ರೀತಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲು ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಗೀತಾ ವಿವರಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಸಹಸ್ರನಾಮ ಭಗವಂತನ ಸಾವಿರದ ನಾಮಗಳಾದವು. ಸಾವು ಇರದ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಶಬ್ಧದ ಮೂಲಕ ಬನ್ನಂಜೆ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುರುಷಸೂಕ್ತದ ಅನುವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ʼಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷ -ಸಾವಿರದ ತಲೆಯವನುʼ, ʼದಶಾಂಗುಲಮ್- ಹತ್ತಾರುಪಟ್ಟುʼ ಹೀಗೆ ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬನ್ನಂಜೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೂದ್ರಕನ "ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕʼ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೈತಳೆದಾಗ ʼಆವೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ಆಟದ ಬಂಡಿʼಯಾದರೆ, ಭವಭೂತಿಯ ಉತ್ತರರಾಮ ಚರಿತೆ ʼಮತ್ತೆ ರಾಮನ ಕತೆʼಯಾಯಿತು. ಬಾನುಲಿಗಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಭಟ್ಟನಾರಾಯಣನ ವೇಣೀ ಸಂಹಾರ -ಜಡೆ ಹೆಣೆದಳು ಪಾಂಚಾಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಭಾಸನ ʼಮಧ್ಯಮವ್ಯಾಯೋಗʼ -ನಡುವಿನವನ ಬಿಡುಗಡೆʼಯಾಯಿತು. ಅಗ್ನಿಮಿ ತ್ರನಿಗೊಲಿದ ಮಾಲವಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸನ ʼಮಾಲವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರʼ ಮೈದಳೆಯಿತು. ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರ ಹೃದಯದ ಹಾಡು'ದ್ವಾದಶಸ್ತೋತ್ರ"ಗಳನ್ನು ಬನ್ನಂಜೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದಾಗ, ಆನಂದತೀರ್ಥರು ಆನಂದತುಂದಿಲರಾಗಿ ಹರಸಿರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಹನ್ನೆರಡು ಹಾಡುಗಳೂ ಶ್ರವಣರಮಣೀಯವಾದವು. ಹರಿದಾಸಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೀಜಾವಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಆಚಾರ್ಯಮಧ್ವರ ಹಾಡುಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದಾಗ, ಸಂಸ್ಕೃತವರಿಯದ ಮಂದಿ ಸಹ ಆನಂದತೀರ್ಥರ ಭಕ್ತಿಯ ಬಿತ್ತರವನ್ನು ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡು ಮಣಿದರು. ಶ್ರೀಮಧ್ವಮುನಿಗಳ ʼಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯನಿರ್ಣಯʼ ಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ʼನಿರ್ಣಯ ಭಾವ ಚಂದ್ರಿಕಾʼ ಎಂಬ ಟೀಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, "ಈ ಮಹಾಭಾರತ ತಾತ್ಪರ್ಯ ನಿರ್ಣಯ ಬಹಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಡಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ, ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ" ( ಮಹಾಭಾರತತಾತ್ಪರ್ಯ ನಿರ್ಣಯೋSಯಂ ಮಹಾರ್ಥವಾನ್/ ಆಚಾರ್ಯಾನುಗ್ರಹಬಲಾಲ್ಲೇಶತೋsರ್ಥ: ಪ್ರದರ್ಶತೇ) ಎಂದು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ನುಡಿದರೂ "ನನ್ನ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ, ಮಧ್ವಮಾಧವರ ಒಲುಮೆಗಾಗಿ ರಚಿತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿದು, ಗುರುಗಳ ಕೃಪಾಬಲವಿರುವ ಈ ಕೃತಿ ಅರಿವಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ" ಎಂಬ ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಮಾತು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ನಾರಾಯಣ ಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರ ಮೇರುಕೃತಿ ವಿಶ್ವಗುರುಗಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ʼಶ್ರೀಮಧ್ವವಿಜಯʼಕ್ಕೆ ಬನ್ನಂಜೆಯವರು ರಚಿಸಿದ ʼತತ್ತ್ವಚಂದ್ರಿಕಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನʼವಂತೂ ಛಂದೋ ನಿರುಕ್ತ ವ್ಯಾಕರಣಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷಾಂಶಗಳನ್ನು, ಅಪೂರ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅನುಪಮವಾದ ಕೃತಿ. ಮೂಲಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಧರಿಸಿರುವ ವೇದಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ʼಕುಂತಾಪಸೂಕ್ತʼವೇ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಸೂಕ್ತಗಳು ಮೊದಲಾಗಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುವುದು ಗ್ರಂಥ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಯಾಜ್ಞೀಯಮಂತ್ರೋಪನಿಷತ್, ಕಾಠಕ, ತಲವಕಾರ, ಅಥರ್ವಣ, ಷಟ್ಪ್ರಶ್ನ, ಮಾಂಡುಕ ಈ ಆರು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಮಧ್ವಭಗವತ್ಪಾದರು ರಚಿಸಿರುವ ಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀವಾಮನಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಟೀಕೆಗೆ ಬನ್ನಂಜೆಯವರು ʼಭಾವಚಂದ್ರಿಕಾʼ ಎಂಬ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಭಾಷ್ಯಕಾರರ ಭಾವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ವಾಮನಪಂಡಿತಾಚಾರ್ಯರ ಟೀಕಾಗ್ರಂಥ ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಶೃಂಗವನ್ನೇರಿದರೂ ಬನ್ನಂಜೆ ಇಹದ ಸಂಗವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಯೋಗ-ಭೋಗ ಎರಡೂ ಜೀವನದ ಮಾಂಗಲಿಕ ಮುಖಗಳು. ಯಾವುದೋ ಒಂದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡವನು ಜೀವನದ ಪೂರ್ಣಯೋಗದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದುಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಬಾದರಾಯಣರ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ದಿವ್ಯವಾದ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೇ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪೂರ್ಣದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವರು ಇದರ ದ್ಯೋತಕ- ಪ್ರಾಚೀನಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಕೃತಿ. ಬನ್ನಂಜೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆಯವರ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದೆನಿಸುವ ಆದರೆ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದು ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಕಟುವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಧಿಕ . ಈ ನಿಂದಕರೂ ತಮ್ಮ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮೂಡಿದಾಗ ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೋ, ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನೋ ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ, ಪ್ರವಚನಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವವರೆ. ಪುರಂದರದಾಸರು, ಕನಕದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು, ವಿಜಯದಾಸರ ಸುಳಾದಿಗಳು, ಮಹಿಪತಿದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು, ಜಗನ್ನಾಥದಾಸರ ಹರಿಕಥಾಮೃತಸಾರದ ಸಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ, ಪ್ರವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿತ್ತರಿಸಿದವರು ಬನ್ನಂಜೆ. ಪ್ರಾಣಸೂತ್ರಗಳು. ನರಸಿಂಹಸ್ತುತಿದಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರಕೃತಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಙ್ಮಯದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಶತರುದ್ರೀಯಕ್ಕೆ ಪರಮಮುಖ್ಯಾರ್ಥನಾಗಿ ಅವತಾರ ವಿಶೇಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾರಾಯಣ, ಮುಖ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಹನುಮ-ಭೀಮ-ಮಧ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಾಣ ಹಾಗೂ ರುದ್ರದೇವರ ಪರವಾಗಿ ಅರ್ಥನಿರ್ವಚನ ಮಾಡಿದ ಬನ್ನಂಜೆಯವರ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಅನ್ಯಾದೃಶ. ಸಂಸ್ಕೃತ/ ಕನ್ನಡ ವಾಙ್ಮಯದ ಮೇರುಶಿಖರದಂತೆ ನಮ್ಮೊಡನೆಯಿದ್ದ ಬನ್ನಂಜೆಯವರಿಗೆ ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ದೊರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಎಷ್ಟೋ ಗೌರವಗಳು ದೊರೆಯಲೇಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಅವರು ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಇಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಕಠೋರವ್ರತಿಯಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಾರಸ್ವತ ವ್ರತವನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರು. ಯಾರು ಮೆಚ್ಚಿದರೇನು? ಯಾವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೇನು " ಪ್ರೀಯತಾಂ ಪ್ರೀತ ಏವಾಲಂ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಸುಹೃನ್ಮಮ" ( ಪ್ರೀತನೇ ಆಗಿರುವ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಮಧ್ವನು ಪ್ರೀತನಾಗಲಿ) ಎಂದು "ಮಧ್ವಪ್ರೀತ್ಯೈ ಚ ಮಾಧವ ಪ್ರೀತ್ಯೈ" (ಮಾಧವ, ಮಧ್ವರ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ) ಬದುಕನ್ನೇ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣವೆಂದ ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನ, ಕೃತಿಗಳ, ಪ್ರವಚನಗಳ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಾಗರದ ಒಂದು ಅಲೆಯನ್ನೋ, ಹಿಮಾಲಯದ ಒಂದು ಶಿಖರವನ್ನೋ ದರ್ಶಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ ನಮ್ಮದಾಗಲಿ. ಪ್ರೀತೋsಸ್ತು ಕೃಷ್ಣಪ್ರಭು: -----ಡಾ.ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಬಿ.ಎನ್.
****
ಮಾರ್ಚ್ 17 ಡಿವಿಜಿಯವರ ಜನ್ಮದಿನ!🌻
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದವರು ಡಿವಿಜಿ! ಆಗಷ್ಟೇ ಡಿವಿಜಿ 80ಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ನೇಹಿತರು, ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೌನ್ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಡಿವಿಜಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಸ್ನೇಹಿತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ ವಿಚಾರವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸಹಾಯವಾಗಲಿ, ಗೌರವಧನ ನೀಡೋಣ ಎಂದು ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇಳೆ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಡಿವಿಜಿಯವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊತ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ-ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ!
ನೀವೇ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ನಲವತ್ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ?! ಡಿವಿಜಿಯವರ ಮನೆಯಿದ್ದಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ನಾಗಸಂದ್ರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಡಿವಿಜಿ ರಸ್ತೆ). ಅಲ್ಲೊಂದು ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯಿತ್ತು. ಡಿವಿಜಿಯವರು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಅಲ್ಲಿಯೇ. ಸನ್ಮಾನ ಸಮಾರಂಭದ ಮರುದಿನ ಡಿವಿಜಿ ಮನೆಗೆಲಸದ ಹುಡುಗ ಕರುಬಯ್ಯ ಚೀಟಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಬಂದ. ಸುಧಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಇ.ಆರ್. ಸೇತುರಾಮ್ ಅಲ್ಲೇ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಆ ಹುಡುಗ ಡಿವಿಜಿ ಮನೆಯವನು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿತು. ಅಂಗಡಿಯಾತನ ಬಳಿ ಕೇಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು. ‘ಮನೆಗೆ ಅತಿಥಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ನೀವು ಕಾಫಿ ಪುಡಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ನಾಳೆ ಬಿಲ್ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ’!
ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೇತುರಾಮ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ-‘ನಿನ್ನೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅದು ನನ್ನದಲ್ಲ ಎಂದು ಕೊಟ್ಟವರು, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಬೇಸರವೂ ಇಲ್ಲದವರು ಡಿವಿಜಿ. ಇವತ್ತು ಕಾಫಿ ಪುಡಿ ಖರ್ಚಿಗೂ ಅವರ ಬಳಿ ದುಡ್ಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ನಿಸ್ಪಹತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ’. ಹೌದು, ಸನ್ಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರುಪಾಯಿ ನೀಡಿದ್ದು ನಿಜ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಹಿರಿಹಿರಿ ಹಿಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಮೊತ್ತ ಈ ಪರಿ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಊಹಿಸಿದ್ದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಡಿವಿಜಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಏನನ್ನೂ ಕೊಡಕೂಡದು, ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷವನ್ನು ಕೈಗಿತ್ತಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಾಸನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಇಡಿಯಾಗಿ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದರು ಡಿವಿಜಿ! ಇವತ್ತು Paid News ಹಾಗೂ Journa ಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಪರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ನಮ್ಮ ದರಿದ್ರ ರಾಜಕೀಯವಂತೂ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟು, ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟು, ಕಮಿಷನ್ನು ಎನ್ನುವ ಭ್ರಷ್ಟರ ಕೂಪವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವತ್ತು ಕೈಗಿತ್ತ 1 ಲಕ್ಷ, ಇವತ್ತಿನ ಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದ ಮೊತ್ತ. ಬಡತನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಡಿವಿಜಿ ದುಡ್ಡಿನ ಮುಂದೆ ಶರಣಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ದೇಶದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಡಿವಿಜಿಯವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬಡತನ ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಒಮ್ಮೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಡಿವಿಜಿ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ‘ನಾನು ನಿನ್ನ ಮನೆಗೊಂದು ದಿನ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು’ ಎಂದರು. ಕೂಡಲೇ ಎದ್ದು ವಂದಿಸಿದ ಡಿವಿಜಿ ‘ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು, ತಾವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರಬಾರದು’ ಎಂದು ವಿನಂತಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ, ಕೌತುಕ. ತಮ್ಮನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬರಬೇಡಿರೆಂದು ಹೇಳಿದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ‘ಇದೇನಿದು! ಯಾರಾದರೂ ಬರುತ್ತೇನೆನ್ನುವ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ನೇರವಾಗಿಯೇ ತಡೆಯುವುದುಂಟೇ?’ ಎಂದು ತತ್ಕ್ಷಣ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಡಿವಿಜಿ ಇದೀಗ ವಿವರಿಸಿದರು ‘ದಿಟವೇ, ತಾವು ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕಡೆ ಶುಭ, ಸಂಪದ, ಸೌಖ್ಯಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಕಾರಣ ಬೇರೆಯಿದೆ. ತಾವು ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರೆ ತಮಗೆ ಮುರುಕಲು ಕುರ್ಚಿ- ಹರಕಲು ಚಾಪೆಗಳಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಚಿಂದಿ ಬದುಕು ನಿಮಗೆ ದುಃಖ ತರುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ತಾವು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನನ್ನ ಮೂರ್ಖತನವು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಲ್ಲೆನೆಂದ ಪರಿಯೂ ತಮಗೆ ನೆನಪಾಗಿ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಅವಕಾಶವಾಗಬಾರದು.
ಹೀಗಾಗಿ ತಾವಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ನಾನು ಬಂದು ತಮ್ಮ ಯಾವ ಆದೇಶವನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ, ಮನ್ನಿಸಬೇಕು?’. ‘ಹೌದು, ಹೌದು. ನೀನು ಮೂರ್ಖ, obstinate’ ಎಂದು ನಿರುಪಾಯಕರಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಪೆಚ್ಚುನಗೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಮಾತು ಮುಗಿಸಿದರು.
ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಂತೆ ಭಾರತ ರತ್ನ ಸರ್.ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರಿಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥಗಳ ಪರಮಾದರ್ಶ. ಅವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಿವಾನರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮನೆಯ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ತಾಯಿ ವೆಂಕಜ್ಜಮ್ಮನವರನ್ನು ‘ನೀನು ಇವರ್ಯಾರ ಪರವಾಗಿ ಕೂಡ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ನನ್ನ ಬಳಿ ಬರಬಾರದು’ ಎಂದು ಮಾತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ ಮಹನೀಯರು. ಇಂಥ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರಿಗೂ ಸವಾಲಾಗುವಂಥ ನಿಸ್ಪಹತೆ ಡಿವಿಜಿಯವರದು.
ಲಾಹೋರಿನ ‘ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್’ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆಂಗ್ಲ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಲು ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕಾಗಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಇವರಿಗಾಗ ಮೊದಲು ಹೊಳೆದ ಹೆಸರು ಡಿವಿಜಿ. ಈ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೂ ಬಹುವಾಗಿ ಸಂತೋಷಿಸಿ ಒಪ್ಪಿದರು. ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನ, ಹೆಸರು, ಹಣ, ಸಂಪರ್ಕಗಳೆಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಆ ಉದ್ಯೋಗವು ಅಂದು ಯಾವುದೇ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಪ್ರಲೋಭನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಡಿವಿಜಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೂ ಎಂದಿನಂತೆ ತೀರಾ ಅತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲಾದರೂ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಯಾರೇ ಎಂಬ ಕುಡಿಯಾಶೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರದು. ಆದರೆ ಡಿವಿಜಿ ಖಂಡತುಂಡವಾಗಿ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
‘ನಾನು ಹೇಗೋ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡಿ ತೊಂಡುತೊಂಡಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಂಥ ದೊಡ್ಡ ಪದವಿ- ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗಳು ಒಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದಿದ್ದರು. ಈ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ನಿರ್ಭೀತಿ, ನಿಸ್ಪಹತೆಗಳನ್ನೂ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಮಹಾರಾಜರಿಗಾಗಲಿ, ದಿವಾನರುಗಳಾಗಲಿ ರೆಸಿಡೆಂಟ್- ವೈಸ್ರಾಯ್ ವರ್ಗದವರಿಗಾಗಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಷ್ಪಾಕ್ಷಿಕವೂ ನಿಷ್ಠುರವೂ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗೆಗೆ ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿಗೆ ತುಂಬ ಗೌರವ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು (1915ರಲ್ಲಿ) ಕರೆಯಿಸಿದವರೆ ಡಿವಿಜಿ. ಗಾಂಧಿಯವರು ಅಂದು ಅನಾವರಣ ಮಾಡಿದ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರವು ಇಂದೂ ಡಿವಿಜಿಯವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಭಾಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನೀಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅನೇಕ ರಾಜನೈತಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರೊಡನೆ ಡಿವಿಜಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ- ಪರೋಕ್ಷ ರೀತಿಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ ವಸಂತ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಗೆಗೊಂದು ಸೀಸ ಪದ್ಯವುಂಟು. ಅಲ್ಲದೇ ಗಾಂಧೀಜಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ‘ಗಾಂಧಿಜ್ಞಾಪಕ ಪದ ಸಂಗ್ರಹವೆಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಕಂದಪದ್ಯಗಳ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇಕೆ, ಗಾಂಧಿಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನಗಳ ದೀರ್ಘೋಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಮುಗಿದು ಅವರು ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರ ಬಂದಾಗ ‘ಧನ್ಯವಾದ ಸಮರ್ಪಣೆ’ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಡಿವಿಜಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಉಪವಾಸ ಮುಗಿದಂದೇ ರಚಿತವಾಗಿ, ಮುದ್ರಿತವೂ ಆಗಿತ್ತು. Not for publicaion (ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲವೆಂಬ) ಒಕ್ಕಣೆ ಕೂಡ ಆ ಕರಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚಾಗಿದೆ. ‘ನಮ್ಮುಸಿರ ಹೂವು, ನಮ್ಮ ಬಾಳ್ ಅವನು, ನಮ್ಮೊಬ್ಬ ಗುರು, ನರಕುಲದ ಶಿರ, ದೈವ ಸಂಪನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಂ ಗಾಂಧಿಯಲ್ತೇ’ ಎಂದು ಅವರನ್ನೆಷ್ಟು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕೆಲವು ನಿಲುವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಡಿವಿಜಿಯವರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವಿದ್ದಿತು. ಇದನ್ನವರು ದಾಖಲಿಸಿಯೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಯವರು ಗುಂಡಪ್ಪನವರನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರ ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಬೇಕಾಗಿ ಕೋರಿದಾಗ ಇವರು ಬರೆದ ಪತ್ರ ತುಂಬ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ. ‘ನನಗೆ ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಂದುಂಡು ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದವನು. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾನು ಗಾಂಧಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಕಣಕಾರರೂ ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳು ಆಗಿದ್ದ ಹಾ.ಮಾ. ನಾಯಕರು ಅದೊಮ್ಮೆ ಡಿವಿಜಿಯವರನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೋದರು. ಆಗಷ್ಟೇ ಹಸನಾದ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಜಿಲೇಬಿಯನ್ನು ತಾವೊಲಿದ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ತರಿಸಿ ಇನ್ನೇನು, ತಿನ್ನುವ ಹವಣಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿದ್ದರು. ನಾಯಕರನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆಯೇ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಅವರಿಗೂ ಜಿಲೇಬಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ನಾಯಕರು ರಸ ತುಂಬಿದ ಆ ಬಂಗಾರದ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗರಿ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಲೇ ಕೇಳಿದರು: ‘ಸರ್! ಈ ಪಾಟಿ ಜಿಡ್ಡು, ಸಕ್ಕರೆ ಎಲ್ಲ ತುಂಬಿದ ಈ ತಿಂಡಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಥ್ಯ ಅಂತ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರಲ್ಲಾ! ಮತ್ತಿದು ಹೇಗೆ?’ ಡಿವಿಜಿಯವರಾದರೋ ತಮ್ಮ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಆ ಮಧುರ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಕಬಳಿಸುತ್ತಲೇ ಸವಿನಗುವಿನೊಡನೆ ನುಡಿದರಂತೆ: ‘ನೋಡಿ ನಾಯಕರೆ! ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅದ್ವೈತ ಮಾಡಬಾರದು.
ಆರೋಗ್ಯ ಬೇರೆ, ಬಾಯಿ ರುಚಿಯೇ ಬೇರೆ! ಇದು ಅಪ್ಪಟ ದ್ವೈತ. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕಹಿಯಾದ ಔಷಧ, ನೋಯಿಸುವ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ‘ಕೋಟಾ'(quota)ನೇ ಬೇರೆ. ಜಿಲೇಬಿ, ಬೋಂಡ, ಪಕೋಡ, ಹಲ್ವಗಳಂಥ ರುಚಿ ರುಚಿಯಾದ ಪರುಠವಣೆಗಳ ಕೋಟಾನೇ ಬೇರೆ. ಎರಡನ್ನೂ ಬೆರೆಸಬಾರದು. ಅದರ ಪಾಡಿಗೆ ಅದು, ಇದರ ಪಾಡಿಗೆ ಇದು. ಒಂದು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚಾನಲ್ಗಳೇ ಇವೆ’!
ಹಾ.ಮಾ. ನಾಯಕರು ಹತಾಶೆಯ ನಗೆ ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾಗಿರಬೇಕು. ಡಿವಿಜಿಯವರಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮನ್ನೇ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬನ್ನೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಸಂದೇಶ ಬರೆದುಕೊಡಿ ಎಂದು ಬಂದಾಗ, ಗುಂಡಪ್ಪನಾದೊಡೇಂ ಕುಂಡೆಯದು ನೋಯದೇ? ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟು, ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ಓದಿ ಎಂದಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿಯವರಿಗೆ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯಾಗಿತ್ತು! ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರಿಗಾಗಲಿ ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲರಿಗಾಗಲಿ ಪುಟ್ಟಣ ಚೆಟ್ಟಿಯವರೇ ಮುಂತಾದ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹನೀಯರಿಗಾಗಲಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ-ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ-ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ-ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಪರಿಯಾದ ಸಲಹೆ- ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೂ ನೆರವು- ನೇರ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಡಿವಿಜಿ.
ಇಂಥ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತುಂಬ ಸಮಯ- ಶ್ರದ್ಧೆ- ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ವಿವೇಚನೆ- ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳೂ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಎಲ್ಲ ಪರಿಶ್ರಮ- ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಥ ಹಿರಿಯರು ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿಗೆ ಗೌರವಧನವೆಂದು ಎಷ್ಟನ್ನೂ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಡಿವಿಜಿ ಮಾತ್ರ ಇವಾವುದನ್ನೂ ಒಲ್ಲೆನೆಂದು ಖಂಡ- ತುಂಡವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು: ‘ನಿಮ್ಮಂಥ ಹಿರಿಯರಿಗೆ, ಈ ತೆರನಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದೇ ಒಂದು ಸೌಭಾಗ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಮತ್ತೇನೂ ಬೇಡ! ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಿಲ್ಲ- ಇದು ಡಿವಿಜಿಯವರದೇ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರಿಗಾಗಲಿ ಮಿರ್ಜಾ ಅವರಾಗಲಿ ಇದನ್ನೊಪ್ಪಲು ಸಿದ್ಧವಿರಲಿಲ್ಲ: ‘ಯಾವುದೇ ಯುಕ್ತ ರೀತಿಯ ನೆರವಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಾವು ಇನ್ನಾವ ರೀತಿಯ ನೆರವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಥ ತಜ್ಞಸಂಭಾವನೆ- ಗೌರವ ಧನಗಳೂ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಜೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು’ ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇದರಿಂದ ಡಿವಿಜಿ ಮತ್ತೂ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಹಾದಿಯೊಂದನ್ನು ತುಳಿದರು. ಅದೆಂದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಧನಾದೇಶ ಪತ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ (ಚೆಕ್) ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನೇನೋ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಆದರೆ ಯಾವೊಂದನ್ನೂ ನಗದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಹಾಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು! ಹೀಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ‘ಜಾಣತನ’ ಸಾಗಿತು, ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ನಗದಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು, ಡಿವಿಜಿಯವರ ನಿಸ್ಪಹತೆ ಮಾತ್ರ ನಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡಿವಿಜಿ ಕೇವಲ ಚೆಕ್ಕುಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಯಾರ ಸ್ನೇಹವನ್ನೂ ಯಾವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಮತ್ತಾವುದೇ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ- ಪರಿಚಯಗಳನ್ನು ಎನ್ಕ್ಯಾಷ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಇಂಥ ನೂರಾರು ಘಟನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಡಿವಿಜಿಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಒಂದೊಂದು ಘಟನೆಗಳು ಡಿವಿಜಿಯವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆಯ ದ್ಯೋತಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅವಧಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಬಹುಭಾಷಾ ವಿದ್ವಾಂಸ ಶತಾವಧಾನಿ ಆರ್. ಗಣೇಶ್ ಅವರು ಈ ಘಟನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಯ ಭಿಕ್ಷುಕ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ನೀತಿಗೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ, ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವ ಬೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿನಿಕತೆ ಆವರಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿ ಅವರಂಥವರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ನೈತಿಕತೆ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೆ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಅಂದಹಾಗೆ, ಬರುವ ಮಾರ್ಚ್ 17 ಡಿವಿಜಿಯವರ ಜನ್ಮದಿನ!
ಕೃಪೆ: ವಿಶ್ವ ವಾಣಿ.
ಸಂಗ್ರಹ: ವೀರೇಶ್ ಅರಸಿಕೆರೆ.
***
ಡಿವಿಜಿ: ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಫೇಲಾದವರು!
ಕಗ್ಗ ಎಂದರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾರದ್ದು, ಕಸ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ತಿರುವು-ಮುರುವು ಮಾಡುವಂತೆ ಬರೆದವರು ನಮ್ಮ ಡಿವಿಜಿ. ಈಗ ಕಗ್ಗಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು, ರಸಮಯ ಕಾವ್ಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳು ಸ್ಫುರಿಸಿವೆ. ಅವರು ಸೃಜಿಸಿದ ಮಂಕುತಿಮ್ಮ, ಮರುಳ ಮುನಿಯ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ದಂತಕತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ!
ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕೋಲಾರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಧೀರೋದಾತವಾಗಿ ಫೇಲಾದವರು! ಹಾಗೆಂದರೇನು ಎಂದಿರಾ? ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ ಬಂದಿತ್ತು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಲು! ಈ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಅನಂತರ ಭಗವದ್ಗೀತೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ನ ಭೂತೋ' ಎಂಬಂತೆ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಬರೆದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ಬೆರಗು ಬೆಳಕಾದಂತಹ ಅನುಭವ. ಅವರ ಈ ಕೃತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
ಅವರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ ಅವರ ಮಗ ಲೇಖಕ, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್. ಸ್ವಾಮಿ! ತಮಿಳು ತಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ. ತಮಿಳರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಬಿಚಿಲ ಚಾಮಿ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕುರಿತಂತೆ 'ಹಸುರುಹೊನ್ನು' ಎಂಬ ಅದ್ವಿತೀಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಡಾ. ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್. ಸ್ವಾಮಿ. ಈ ಕೃತಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ತನ್ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಕುವೆಂಪು-ತೇಜಸ್ವಿ; ಶ್ರೀರಂಗ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗಳು ಶಶಿ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅವರದು ಸಹ ಇಂತಹುದೇ ಸಾಧನೆ.
ಡಿವಿಜಿ ಮುತ್ಸದ್ದಿ, ದ್ರಷ್ಟಾರ, ಆಹಾರಪ್ರಿಯ, ಸಾಹಿತಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ. ತಾವೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಷ್ಟೂ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದವರು ಅವರು.
ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಿಕ್ಕಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಯಿತು. ಡಿವಿಜಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಸಮಾನ ಮತಗಳು ಬಂದಿದ್ದವಂತೆ. ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಮತವನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದವರ ಪರ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ಉತ್ತರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಡಿವಿಜಿ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು. ನೆನಪಿರಲಿ: ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಸಂಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವಂತಹುದು. ಡಿವಿಜಿ ಅವರು ಯಾವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಕದ ಬಡಿದವರಲ್ಲ. ಅವರು ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಎಂದರೋ ಮಹಾನುಭಾವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಲ್ಲ. ಕೊಂದರೇ ಮಹಾನುಭಾವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು! ಅಂದರೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಹಾನುಭಾವರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಸರಸಿ, ರಸಿಕ, ಉದಾರಿ, ನಿಸ್ಪೃಹ ಏನೆಲ್ಲ; ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ. ಬಡತನದ ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿರಿದ ಕಮಲ! ಡಿವಿಜಿ ಎಂಬುದೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಚೇತನ.
ಬಡತನ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವ ಸವಲತ್ತನ್ನೂ ಬಯಸಿದವರಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂಭಾವನೆಯ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯವನರ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನಗದೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬೇಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಡೆಯವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಎತ್ತಿಟ್ಟರು. ಅವರ ನಿಧನಾನಂತರವೇ ಈ ಸಂಗತಿ ಬಯಲಾದದ್ದು. ಅಂತಹ ನಿಸ್ಪೃಹ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ. ಅವರ ಹಿರಿತನದ ಬಗೆಗೆ ಬರೆದಷ್ಟೂ ಇದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಡಣಬಾಗಿಲು, ಮುಳಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಡಿವಿಜಿ ಎಂಬ ಈ ಅರುಣೋದಯವು ಇಡೀ ನಾಡನ್ನು ಬೆಳಗಿತು. ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜಿ gadi ಭಾವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ನವೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಲವು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿ ಅವರ ಮರುಳ ಮುನಿಯನ ಕಗ್ಗಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಡಿವಿಜಿ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡದ ಮೂರಕ್ಷರದ ಧೀಮಂತ್ರ. ಮಹಾಮಂತ್ರ.
***
.ಡಾ. ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ
ಜೂನ್ 6, ಪ್ರೀತಿಯ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಎಂದು ಇಡೀ ಕನ್ನಡನಾಡಿನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನವರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಡಾ. ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಜನ್ಮದಿನ. ಬದುಕು ಹಲವು ಬಾರಿ ನಾವೆಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಿರಿವಂತ ಕುಟುಂಬದ ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಊಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನಂತಹವನು ಇಲ್ಲಿ ಬರಬಾರದಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಭಾದಿಸತೊಡಗಿತು. ಇನ್ನೇನು ಹೊರಬಂದುಬಿಡೋಣ ಎಂದು ಬಾಗಿಲಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಳೆಯ ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸಂತರಂತೆ ಕಂಡ ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು. ಒಬ್ಬ ಸೀದಾ ಸಾದಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಆಡಂಭರದ ನಡುವಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಭರವಸೆಯ ಆ ಕ್ಷಣ ನನ್ನೊಡನೆ ಇನ್ನೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಸಿರಾಗಿದೆ.
ಡಾ. ಎಚ್ ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು 6 ಜೂನ್ 1920ರಂದು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರೀಬಿದನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಸೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಡ, ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ತಂದೆ ಹನುಮಂತಪ್ಪ, ತಾಯಿ ವೆಂಕಟಮ್ಮ. ತಂಗಿ ಗಂಗಮ್ಮ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, 1935ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.
1946ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಸವನಗುಡಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಆಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. 1972ರಿಂದ 1977ರ ವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಾಧನೆಯಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್. ಎನ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಎಚ್. ಎನ್ ಅವರ ಇಡೀ ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು. ಅವರು ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಣವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಚ್. ಎನ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಎಚ್. ಎನ್. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಮೇಲೂ 1946ರಿಂದ ಅವರು ನಿಧನರಾದ ದಿನ 31-ಜನವರಿ 2005ರವರೆಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು ಹಾಸ್ಟಲ್ಲೇ ಅವರ ಮನೆ. ಒಟ್ಟು 62 ವರ್ಷಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯದ ಜೀವನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆ.
ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ 'ಎಚ್. ಎನ್' ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಂಬಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಬದುಕೇ ಒಂದು ಪವಾಡ. ಅವರ ಬದುಕು ಪ್ರತಿಭೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಗಳ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿರುವ ಸಾರ್ಥಕ ಶಿಲ್ಪಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣವೇತ್ತರೂ, ಗಾಂಧೀವಾದಿಗಳೂ, ಮಾನವೀಯ ಸಮಾಜಸುಧಾಕರೂ ಆಗಿ ಎಚ್. ಎನ್ ಮಾಡಿರುವ ಕೆಲಸ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಅವರದು ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದ, ನಡೆದಂತೆ ನುಡಿದ ಜೀವನ.
ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರಂತಹ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರ ಬದುಕನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದು ಭಯದ ವಿಚಾರ! ಸತ್ಯವಾದಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಂಟುಮಾಡುವಷ್ಟು ಭಯ ಯಾವುದೇ ತೀವ್ರವಾದಿಯ ಬಂದೂಕಿನ ಭಯವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತದ್ದು. ಅವರನ್ನು ನಾವು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಕೇವಲ ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ್ದೇನೆ ಅವು ನನ್ನ ಮನಸೆಳೆದಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನೇ ಏನು ಹೇಳುವುದು ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ‘ತೆರೆದ ಮನ’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಯಂ ಡಾ. ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರೇ ‘ಬದುಕು ನನಗೇನು ಕಲಿಸಿದೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಮನಸೆಳೆಯಿತು. ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವೆನಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಎಚ್. ಎನ್ ಅವರೆ ಹೇಳಿರುವ ‘ಬದುಕು ನನಗೇನು ಕಲಿಸಿದೆ?’ ಎಂಬ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
“ಬದುಕು ನನಗೇನು ಕಲಿಸಿದೆ?” - ಡಾ. ಎಚ್ ನರಸಿಂಹಯ್ಯ.
ಭ್ರೂಣದಿಂದ ಸಮಾಧಿಯವರೆಗೆ ಕಲಿಕೆ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಗಬೇಕು. ಕೇವಲ ತರಗತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಎಲ್ಲ ಕಲಿಕೆ ಸೀಮಿತ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯಿದೆ. ಚುರುಕಾದ ಪರಿಶೀಲನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದಿ ಮನಸ್ಸು, ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಯಿಂದಲೂ ಕಲಿಯಬಹುದು.
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆದದ್ದು ಹೀಗೆಯೇ. ಒಬ್ಬ ಮುದುಕ, ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಣ ಆತನಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತ ಬುದ್ಧನಾದ. ನಾವಾದರೋ ಮುದುಕರು, ರೋಗಿಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಸಾವಿನಿಂದ ಆವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಪಠ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ನನ್ನ ಅನುಭವದಂತೆ, ನಮಗೆ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿದ್ದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅಪ್ರಬುದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಮಲಿನವಾಗದ, ತಾಜಾ ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಾಸ್ಟಲ್ ವಾರ್ಡನ್ ಆಗಿ, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದ್ದ ಮುಂಜಾನೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಬೇಗ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕಾಣೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದೆ. ತನಗೆ ಖಂಡಿತ ಬೀಳಬಹುದಾದ ದಂಡದ ಮೊದಲ ಕಂತಾಗಿ ಹಾಸ್ಟಲ್ ನಿವಾಸಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನನಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಮುಂಗಡ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ದಂಡನಾಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಯೋಚಿಸದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಸರಳ ಘಟನೆ ನನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಜನ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯ ಹಿಡಿ ಎಂಜಲಿಗಾಗಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಜಗಳ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಕಳವಳಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕಡು ಬಡತನದ ಇಂಥ ದೃಷ್ಯಗಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಪರಾಧಿತ್ವದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ.
ನಾನು 13 ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ ಖಾದಿ ತೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ತೊಡುತ್ತಿರುವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಕುರಿತು ನನ್ನ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ದೊರೆತದ್ದು ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ. ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮೊದಮೊದಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರಳತೆ ಹಾಗೂ ದೃಢ ದೇಶ ಪ್ರೇಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದರು. 1942 ನನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ತಿರುವು ತಂದ ವರ್ಷ.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್)ದ ಕಡೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 9, 1942 ರಂದು ತಾನು ತೊಡಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದ `ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ` ಚಳವಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಧುರೀಣರನ್ನು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ, ವ್ಯಾಪಕ ಚಳವಳಿ ಹರಡಿತ್ತು. ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಒದಗಬಹುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕತ್ತಲಾಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿರುವೆನೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗವುದೆಂದು ಬಲು ಹಿಂದೇಯೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೆ. ಕಡು ಬಡತನದಿಂದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ನನ್ನ ಹಾದಿಯ ಅಂಗುಲ ಅಂಗುಲ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ತಲುಪಿದ್ದೆ. ಇಡಿ ದೇಶವೇ ಅಸಾದೃಶ್ಯವಾದ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿತಸಾಧನೆಗಿಂತ ದೇಶಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ ನಂತರವೇ. ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ರಸ್ತೆಯಾಚೆಗಿದ್ದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟೇ ಖುಶಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಮೈಸೂರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಖೈದಿಯಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಸೆರೆಮನೆವಾಸ ನನ್ನ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು, ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವತನಕ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿತು. ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಹಕಾರಾಗೃಹವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರೂ ನಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.
1943 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ, ಸರಕಾರದ ದಮನ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ನನ್ನ ಏಳು ಜನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ 144ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನುಲ್ಲಂಘಿಸಲೆಂದು ಪೂನಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದೆ. ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಎರಡನೇ ಮನೆಯಂತಿದ್ದ ಯರವಾಡ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿದರು. ಆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಜೈಲಲ್ಲಿ 5 ತಿಂಗಳ ಬಂಧನ ಕಠಿಣಕರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅದರದೇ ಆದ ಪ್ರತಿಫಲವಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ಒಡನಾಟದಿಂದ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾಯಿತು. ಆಗ ನಾವು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಇತರ ಆಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಚಂದರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಓದನ್ನು ಈಗಲೂ ನಾನು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೆರೆಮನೆವಾಸ ಖೈದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ನನ್ನ ಓದನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 1944ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ತ್ಯಾಗೀಶಾನಂದಜೀ ಅವರು ನನ್ನ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. (ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಕಾಲ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಅಪಾರ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ, ವಿಚಾರಪರ, ಕರುಣಾಮಯಿ ಹಾಗೂ ಸಹಾನುಭೂತಿಪರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ತರದ 'ನಾನ್-ಕನ್ಫಾರ್ಮಿಸ್ಟ್' ಆಗಿದ್ದರೂ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪ್ರವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮ ಜೀವನ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಜೊತೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ನಾನವರಿಗೆ ತುಂಬ ಕಸಿವಿಸಿಯುಂಟು ಮಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅತಾರ್ಕಿಕ ಊಹೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಮತವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಡವರು ಮತ್ತು ಪತಿತರಿಗಾಗಿ ಮಿಡಿದ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವ ಅರ್ಥಹೀನ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಸ್ಸಂಯವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ, ವಿವೇಕಾನಂದರ ಉಪದೇಶಗಳ ನಿಕಟ ಪರಿಚಯವಾದದ್ದು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ.
11 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ 1960ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ. ಪಡೆಯಲೆಂದು ನಾನು ಯು.ಎಸ್.ಎ ದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಇದ್ದೆ. 7 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊಪೆಸರ್ ಆಗಿ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟೆ. ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ನನಗೆ ಹಿಡಿಸಿತು. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ರೂಪಿಸುವಿಕೆ, ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಆಯಾ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೂ ಆಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅಂಶ ಅಮೇರಿಕನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು.
ಎಂದೂ ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಾಪಕ ತರಗತಿಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ತರಗತಿಯನ್ನು ಬೇಗ ಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಧ್ಯಾಪಕ ನನಗೆ ಕಂಡದ್ದು ಹೀಗೆ: “ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ನಿಷ್ಠವಾಗಿರುವ ಆತ್ಮಗೌರವ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಶಿಸ್ತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುವ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿ.” ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕಾ ವರದಿಗಾರನೊಬ್ಬ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಒಬ್ಬರನ್ನು 'ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಿರಿಮೆ ಯಾವುದು?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ಬಂದ ಉತ್ತರ : 'ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಿರಿಮೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿದೆ'. ಎಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರ! ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋವಿಯತ್ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲಂಬಸ್ನ ಓಹಿಯೋ ಸ್ಟೇಟ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಪ್ರೊ ಎಚ್. ಎಚ್ ನೀಲ್ಸನ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ನಿಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ರಷ್ಯನ್ನರ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಎರಡು ಭೀಮಶಕ್ತಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಹತ್ವ ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಾದರೋ ಶಿಕ್ಷಣ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ವಿಷಯ.
ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಕೊಂಡಿ ಎಂಬ ದೃಢ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನದು. ಹಾಗೆಂದು ಸರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಪಣಾ ಮನೋಭಾವದ, ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬುವ ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಕರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂಥ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವಂಥದು. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮನೋಭಾವದವರು, ಅಸಮರ್ಥರು ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು. ಇಂಥ ಅಯೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದಾಗಿ ಎಂಥ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.
ನಾನು ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಲೂ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇ.ಎ.ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರರೊಂದಿಗೆ ಟೆನಿಸ್ಬಾಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿ ಗಂಭೀರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ಹಾಕಿ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡಿದ್ದೇನೆ. ಯಶಸ್ಸು, ಅಪಯಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಸಮಾನ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡಾ ಮನೋಭಾವವೇ ನನಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿತ್ತು.
ಬುದ್ಧ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ಗಾಂಧೀಜಿ, ಜವಹಾರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಮತ್ತು ಐನ್ಸ್ಟೀನ್ರ ವಿಚಾರಗಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಗುರಿಯಷ್ಟೇ ಸಾಧನೆಗಳೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಈ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕಲಿತೆ. ದೇವರ ಇರುವಿಕೆ, ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಜೀವನ ಮೂಲ ಆಕಸ್ಮಿಕವೇ, ಬದುಕಿಗೊಂದು ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೆ, ಸಾವು ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯೆ, ಮರಣಾನಂತರವೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಉಳಿಯಬಲ್ಲುದೆ, ಮುಂತಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೇವಲ ಇಳಿಗಾಲದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು, ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಸ್ತಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರೂ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಕರ ಉತ್ತರ ನನಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಾಧನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥ ದೈವೋಕ್ತವೆಂದಾಗಲಿ, ಅಧಿಕೃತವೆಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಪ್ರಸ್ತುತವೆಂದಾಗಲಿ ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಅಮಾನವೀಯ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯ ಬಾಹಿರವಾದ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮನ್ನಣೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ನಾಚಿಕೆಯ ಅಪಮಾನದ ಸಂಗತಿ. ತನ್ನ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ತುಂಬಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಭೌತವಾದಿಯಾಗಿವೆ.
ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಿಧಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜನತೆಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಿತ್ತೊಗೆದು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯನೇ ತನ್ನ ವಿಧಿಯ ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ರೂವಾರಿ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಜನತೆಗೆ ತಿಳಿಯಹೇಳಬೇಕು. ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ವಿಧಿವಾದೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅವೈಚಾರಿಕ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿರುವ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ - ಇವೆಲ್ಲದರ ಹಿಡಿತ ನಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿದೆ.
ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಉದ್ಧೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ಈಜಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯುಂಟುಮಾಡುವುದು, ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಳಬೇರು ಬಿಟ್ಟ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪ್ರಿಯವಲ್ಲ.
ನಾನು ನಾಸ್ತಿಕನಾದರೂ ಅಂಧ ಮೂರ್ತಿಭಂಜಕನಲ್ಲ. ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರಿತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆ. ಧರ್ಮ ಆಚರಣಾವಾದಿಯಾಗಬಾರದು, ನೀತಿವಾದಿ ಆಗಿರಬೇಕು. ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವ ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಾದ ಆಸ್ತಿಕನನ್ನು- ಅಮಾನವೀಯ, ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಆತ್ಮ ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಚಾರವಾದಿ ಅಥವಾ ನಾಸ್ತಿಕನಗಿಂಥ ಉತ್ತಮನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲ. ದೇವರು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಸಮಾಜವನ್ನು- ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು, ರೂಪಾಂತರಿಸಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅದರ ಇತಿಮಿತಿಗಳು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಭಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ ವಿಶ್ವದ ಅಗಾಧತೆ, ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳ ನಿಗೂಢತೆಯೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿ ಅಮೀಬಾದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಮಾನವನ ವಿಕಾಸ ದಿಙ್ಮೂಢಗೊಳಿಸುವಂತದ್ದು ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ. ಹಿಮ್ಮರಳಿ ನೋಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಜೀವನ ನನ್ನನ್ನೇ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದಾದರೂ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿವಾದಗಳ, ನಿಗೂಢಗಳ, ಒಗಟುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವೈಚಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಗಮನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಾಲುಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದೇ ಕಾಲಾನುಕಾಲದಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಕೆಡುಕುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಬಲವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಎಚ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ನನ್ನ ನಮನ.
-
ಡಾ.ಹನಿಯೂರು ಚಂದ್ರೇ ಗೌಡ 'ಕನ್ನಡ ಸಂಪದ'
***
S L Byrappa
S L Byrappa avara ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಭೀಮಕಾಯ
ಬೆಳಕು ಮೂಡಿತು
ಧರ್ಮಶ್ರೀ - (೧೯೬೧)
ದೂರ ಸರಿದರು- (೧೯೬೨)
ಮತದಾನ - (೧೯೬೫)
ವಂಶವೃಕ್ಷ- (೧೯೬೫)
ಜಲಪಾತ (ಕಾದಂಬರಿ)- (೧೯೬೭)
ನಾಯಿ ನೆರಳು- (೧೯೬೮)
ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ-(೧೯೬೮)
ಗೃಹಭಂಗ-(೧೯೭೦)
ನಿರಾಕರಣ-(೧೯೭೧)
ಗ್ರಹಣ-(೧೯೭೨)
ದಾಟು -(೧೯೭೩)
ಅನ್ವೇಷಣ-(೧೯೭೬)
ಪರ್ವ-(೧೯೭೯)
ನೆಲೆ -(೧೯೮೩)
ಸಾಕ್ಷಿ -(೧೯೮೬)
ಅಂಚು-(೧೯೯೦)
ತಂತು -(೧೯೯೩)
ಸಾರ್ಥ-(೧೯೯೮)
ಮಂದ್ರ-(೨೦೦೧)
ಆವರಣ-(೨೦೦೭)
ಕವಲು - (೨೦೧೦)
ಯಾನ - (೨೦೧೪)
ಉತ್ತರಕಾಂಡ-(೨೦೧೭)
ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ
ಭಿತ್ತಿ
ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ (೧೯೬೬) - ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪ್ರಬಂಧ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕ (೧೯೬೭)
ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತು (೧೯೬೯)
ಸಂದರ್ಭ:ಸಂವಾದ (೨೦೧೧)
ಇತರೆ
ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ? (೧೯೮೦)
ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಧರ್ಮಶ್ರೀ - ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮರಾಠಿ
ವಂಶವೃಕ್ಷ - ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್
ನಾಯಿ ನೆರಳು - ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ
ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ - ಹಿಂದಿ
ಗೃಹಭಂಗ - ಭಾರತದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ
ನಿರಾಕರಣ -ಹಿಂದಿ
ದಾಟು - ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಭಾರತದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ
ಅನ್ವೇಷಣ -ಹಿಂದಿ,ಮರಾಠಿ
ಪರ್ವ -ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ತೆಲುಗು, ಬೆಂಗಾಲಿ, ತಮಿಳು
ನೆಲೆ -ಹಿಂದಿ
ಸಾಕ್ಷಿ - ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್
ಅಂಚು -ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ
ತಂತು -ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ
ಸಾರ್ಥ -ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ
ನಾನೇಕೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ -ಮರಾಠಿ
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ -ಇಂಗ್ಲೀಷ್
ಭಿತ್ತಿ -ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ
ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ವಂಶವೃಕ್ಷ - ೧೯೭೨
ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ - ೧೯೭೭
ಮತದಾನ - ೨೦೦೧
ನಾಯಿ ನೆರಳು - ೨೦೦೬
ಟಿ.ವಿ. ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಗೃಹಭಂಗ
ದಾಟು (ಹಿಂದಿ)
***
No comments:
Post a Comment